PHAN CHÍ THẮNG - Lão Hâm

Cô gái Nga nhờ mọi người giúp tìm bố

Thu, 18 Jun 2009 16:33:12 +0700

Tôi xin trích từ Diễn đàn "Nuớc nga trong tôi" câu chuyện một cô gái Nga nhờ mọi người giúp tìm bố và mọi người đã giúp ra sao.

Ngày 08-04-2009

Trần Quốc Khánh đưa mẩu tin sau đây lên Diễn đàn Nước Nga:

Xin được trích đăng nguyên văn, nếu ai có thông tin gì về người đàn ông này xin vui lòng gửi vô email: tqkhanh@yahoo.com tôi sẽ chuyển lại thông tin cho cô bé. Xin cám ơn.
"Chào ông Khánh. Xin lỗi vì tôi viết thư cho ông. Tôi tìm trên internet một người Việt nam có họ giống họ của ông nhưng không thấy. Tôi đã vào nhà ông vì ông có chút ít giống ông ấy.

Tôi muốn hỏi ông bằng cách nào có thể tìm thấy ông ấy ở Việt nam. Tôi biết họ tên, ngày tháng năm sinh, tiếc là không biết địa chỉ của ông ấy. Đã rất nhiều năm trôi qua và tôi muốn sang Hà nội để cố tìm kiếm.

Tôi không biết phải nhờ cậy ai, không biết xin ai tư vấn. Bên đó tôi không có bạn bè người quen, ở Matscơva cũng chẳng có ai có thể nói gì về đất nước này (VN). Và thế là đêm đêm tôi ngồi trên mạng và tìm những người gần giống để hỏi nhờ giúp đỡ.

Tôi biết chính xác là những người họ hàng Việt nam của tôi đang sống ở Huế. Sứ quán có giúp tôi tìm ông ấy không?

Xin ông khuyên tôi phải làm gì, có nên sang Việt nam không? Lỡ không tìm thấy thì sao....

Xin cảm ơn ông trước!

(Trần văn Dương sinh 12/11/1956 (hoặc 1955)

Thành phố hà nội hoặc Huế, Tỉnh Bình Trị Thiên, Đông Hà

Tốt nghiệp ĐH công nghiệp Thịt và sữa Matxcơva khoảng năm 1985 rồi về nước)

- Ngày 0-04-2009

Hungmgmi viết:

Bác DƯƠNG này tốt nghiệp trường Thịt Sữa ở Mát năm 1985, khi 30 tuổi. Chứng tỏ bác ấy là cán bộ đi học. Ta cứ thử hỏi các bác dân Mát tốt nghiệp cùng năm thì may ra có hy vọng tìm được.

Ninh viết:

matador viết

Theo em Bác Khánh cứ thử hỏi mấy bác làm ở Vinamilk hay Vissan xem sao !

Có lẽ bác phán đúng chăng ?
Tôi tìm bằng yahoo với tên TVD (" ... ") và "sữa" thì thấy cái này:
http://www.baothainguyen.org.vn/2k7/...32609&cat_id=9
Các bác lựa lời hỏi khéo nha, không thì người ta phủ nhận ngay...

- Ngày 0-04-2009

Trần Quốc Khánh viết tiếp:

Trích thư của cô gái để các bác nắm thêm tình hình nhé:
"Chào ông Khánh!

Tôi đã đến Phòng lãnh sự Đại sứ quán Việt nam và kể hết sự việc, nhưng họ nói tôi có ít thông tin về bố quá nên họ không thể tìm ra. Họ nói phải có các số liệu chứng minh thư, nơi làm việc v.v. mà tôi chả có gì ngoài họ tên và ngày tháng năm sinh. Chẳng lẽ thế là quá ít thông tin để tìm ra? Ở Nga chúng tôi có thể vào cơ quan công an và với ngần ấy dữ liệu là có thể nhờ máy tính tìm ra một người.

Họ cho tôi số điện thoại của bà Thu Uyên - một người nói tiếng Nga rất giỏi làm chương trình truyền hình tìm người. Bà ấy sẽ giúp tìm ra bằng cách thông báo trên TV. Nhưng tôi chưa gọi cho bà ấy....

Phải làm gì bây giờ hả ông Khánh? Chả lẽ không còn những phương án nào khác?"

"Cảm ơn ông Khánh rất nhiều! Nếu cần tôi có thể dùng thư điện tử gửi ảnh ông ấy chụp với tôi khi tôi còn bé tí.

Tôi mới biết thêm là ông ấy học dự bị tiếng Nga ở Kishinhev, rồi học trường Đại học Công nghiệp Thịt và Sữa ở Mát từ năm 1980 đến 1985 rồi về nước. Khoảng hai năm sau đó, ông ấy có viết thư cho mẹ con tôi nhưng không gửi bưu điện mà nhờ bạn bè chuyển giúp. Sau đó chúng tôi mất liên lạc, những người bạn cũng biến mất.

Nhưng ông ấy phải biết là ông ấy có một đứa con gái Nga ở nước Nga - đứa con đang kiếm tìm ông ấy...

À, tôi quên chưa nói, mẹ tôi tên là Zina, sinh ngày 25/3/1964.

Nếu đúng là ông ấy, ông ấy phải nhớ điều này. Và ông ấy phải nói và viết tiếng Nga rất tốt giống như ông. Nhưng đã 20 năm trôi qua rồi, có thể ông ấy đã quên tiếng Nga..."

USY viết:

Thời đại thông tin bây giờ tìm người dễ hơn ngày xưa mà cũng khó hơn ngày xưa. Riêng tôi nghĩ là bác Khánh đừng "xui" cô bé liên lạc với chị Thu Uyên vội, vì chương trình đó tập trung vào việc tìm người, rồi gặp nhau trên TV, cảm động, bất ngờ... tóm lại sẽ quá bất ngờ cho người trong cuộc nếu không được đạo diễn "dạm" từ trước. Mà bị (hay được) bất ngờ trước bàn dân thiên hạ thì biết đâu người ta lại thấy gượng gạo thì sao...?
Trước khi làm được việc đó nên chăng nếu tìm được bố cô bé thì để cho bố con họ liên lạc với nhau và tự quyết dịnh hình thức gặp nhau của mình trước đã. Mỗi người đều có hoàn cảnh riêng, có nhiều mối quan hệ hiện tại, mà chỉ có người trong cuộc mới hiểu rõ được. Người ngoài chỉ có thể giúp, thậm chí có thể "tư vấn", nhưng không quyết định một phía thay họ được đúng không ạ? Mà bố cô bé thì nay đã là người đàn ông trên 50 tuổi rồi...

nguyentiendungrus_83 viết:

Ngày trước tôi từng làm thêm ở quán ăn UZBEKISTAN nằm ở 60, ĐÀO TẤN, HN . Một lần có một đám khách toàn là dân đi nga học về đến quán ăn. Trong số đó có một ông là tổng giám đốc 1 công ty sữa tại HN. Có lần gần đây tôi còn nhìn thấy ông ta phát biểu trên ti vi. Tôi chi biết người đàn ông này đã ngoài 50,ngày trước từng du học ở nga,giờ làm giám đốc 1 công ty sữa khá lớn có văn phòng đại diện ở hanoi. Tôi viết thông tin này lên tại vì tôi nghĩ biết đâu có sự trùng hợp ngẫu nhiên ,thế nên nếu anh khánh muốn biết cụ thể về ông này có thể đến quán UZBEKISTAN trên đường ĐÀO TẤN để tìm hiểu thêm chi tiết. Tôi còn nhớ là khi trả tiền thì người lái xe muốn lấy hóa đơn đỏ ,nhưng lúc ý quán không có nên anh ta phải nhiêu ngày sau mới quay lại lấy.Thông tin này để cho những nhân viên ở quán đó có thể nhớ ra ông ta ngay. Tôi rất thông cảm và chia sẻ với cô gái mang 2 dòng máu Việt nga và hi vọng mọi điều tốt đẹp sẽ đến với cô ấy. À mà tôi nhớ nếu không nhầm thì ông giám đốc này cũng tên là Dương thi phải.

Ngày 16/4/2009

Ninh viết:

Nói chung, tất cả chúng ta đều muốn giúp đỡ cô gái thực hiện được một nguyện vọng vô cùng chính đáng ... Tuy nhiên, đồng chí này khó kiếm thật, chắc sống rất kín. Tôi đã lùng trên Google với "Trần ..." (unicode) , "Traàn Vaên Döông" (VNI) , "TrÇn V¨n Dng (TCVN) và "tran ..." đều không thấy. May mắn sao, Yahoo khiêm tốn hơn lại dẫn tôi đến được 1 trang khả dĩ trên Báo Thái Nguyên.

Nếu như trang báo trên đã làm rõ hơn phán đoán của matador thì thông tin của nguyentiendungrus_83 càng củng cố thêm nữa. Tuy nhiên, theo truyện trinh thám thì có thể có một kết quả ngoài dự kiến đang chờ phía trước. Nếu không thì cũng rất khó khăn, và nên cẩn thận như bác USY viết.

Tôi đọc những dòng cô gái viết, thấy ông D này cắt đuôi khá bài bản, dù đã cố giữ liên lạc tới 2 năm. Trước đây, tôi có ông bạn học trước hai khoá, yêu một cô Tiệp cùng lớp, chắc cũng từng thề non hẹn biển. Nhưng, trước khi về nước, họ cùng nhờ tôi làm "hộp thư trung chuyển". Tôi đoán ông bạn tôi có ý đồ rồi (sao không gửi thẳng, khỏi qua tôi ?). Quả nhiên, khoảng mấy tháng sau, chỉ còn cô gái gửi vào "hộp thư trung chuyển" này ...
Buồn !

Ngày 24/4/2009

Trần QuốcKhánh viết:

Nhờ hỏi mãi mới ra đồng chí Trần Văn Dương ở Vinamilk mà cuối cùng không phải người cần tìm. Bác nào có cách nào khác không nhờ chỉ giáo dùm với nhé. Cám ơn nhiều.

Bà già viết:

Bác nào có người quen ở Bộ Đại Học cũ, nhờ tra lại hồ sơ lưu học sinh ngày xưa chắc là tìm ra đấy bác ạ, hay nếu bác đang ở Nga thì qua người đang quản lý lhs của Sứ quán nhờ họ hỏi giúp xem.

Ngày 28/4/2009

Dangtuanson viết:

Các bạn phải gửi liên tiếp các bài lên mạng để truy tìm ra các "chiến sĩ" học ở trường thịt sữa Maxcova tốt nghiệp năm 1985... thì bác Trần Văn Dương sẽ được "tóm" cổ ngay thôi. Bác này là cán bộ cử đi học hoặc đi bộ đội rồi sau thi vào đại học muộn. Mình sẽ cùng mọi người làm "thám tử tư" một phen xem sao, hy vọng thành công.

Ngày 7/5/2009

Hungmgmi viết:

Em bấy lâu dò hỏi tứ tung, và đã gần mò ra đ/c đựoc rồi. Kính mong bác Khánh PM cho em đc email cô bé này, em sẽ chuyển cho bác ấy. Vì đây là chuyện tế nhị, có thể làm ảnh hưởng đến cuộc sống hiện tại nên em nghĩ để cho bác ấy tự tìm lời giải đáp cho mình là hay nhất.
Xin cảm ơn các anh chị em. Bao giờ có tin vui, tôi sẽ xin báo lại nếu được phép của bác ấy.

Ngày 7/5/2009

Trần Quốc Khánh viết:

Mail của cô gái: "Từ ngày 15 tháng 5 tôi sẽ nghỉ phép song tôi chưa biết có nên bay sang Việt nam hay không. Tôi rất muốn tự mình tìm ra bố, không muốn ngồi nhà đợi. Ông có thể khuyên tôi điều gì, nên đợi chút nữa và khoảng tháng tám mới sang Hà nội?"

Hungmgmi viết:

Cảm ơn anh Khánh, ngày mai đi hội trường MGMI em sẽ đưa địa chỉ cô bé này nhờ một anh năm trên chuyển hộ.

Trần Quốc Khánh viết:

Cám ơn Bác Hungmgmi. Nhờ Bác chuyển dùm thêm cho người đàn ông đó là có 1 cô con gái rất rất muốn gặp mặt bố và muốn bay qua VN để tìm bố, nếu vì hoàn cảnh nào đó mà không thể công khai nhận con thì cũng cố gắng viết cho cô bé vài chữ để cô bé đỡ mất công tìm kiếm vô vọng nữa (chắc Bác phải in ra rồi chuyển cùng email luôn kẻo sợ truyền miệng lại không đến được).

Ngày 10/6/2009

Hoàng Văn Tân viết:

Có lẽ bác Dương trước khi sang Liên xô đã có gia đình, vì vậy khi về nước Bác tìm cách cắt đuôi. Tội nghiệp cho cô bé. Hy vọng rằng Bác Dương đọc được những lời nhắn gửi tìm bố của cô bé, Bác ấy sẽ nghĩ lại, và thông qua bác Khánh để kết nối. Hy vọng rằng các bạn hãy cố gắng trong việc tìm kiếm tung tích về người cha của cô bé.

Nheva viết:

Hùng à, theo chị nếu e đã liên lạc đc với bác Dương này rùi thì nên gợi ý bác 2 variant để bác ấy chọn lựa:
1/ Theo mail của mọi người cung cấp hãy tự giác liên lạc viết thư mà nhận con gái. Làm âm thầm cũng đc để tránh mọi phiền phức có thể xảy ra trong gia đình. Mà việc này sau đó e và bác Khánh nên check lại với cô bé Nadia xem ông bố đã thực hiện trách nhiệm chưa
2/ Nếu cái trách nhiệm nhỏ nhoi ấy mà ông ta ko chịu thực hiện thì hãy bảo bé Nadia gửi mọi thông tin về ông ấy (tên họ , quê quán , ngày sinh, học trường nào , tốt nghiệp năm nào...) cho Thu Uyên phát trên VTV
Cứ nói với ông ấy như vậy xem ông ta chọn cách nào.
Mình ghét bọn vô trách nhiệm và hèn. Nếu các bác cứ "tế nhị" ỉm đi chuyện này thì xã hội sẽ còn lắm kẻ vô trách nhiệm hơn và người Việt càng mang tiếng xấu.

Hungmgmi viết:

Hiện tôi chưa có thông tin gì mới dù đã nhờ chuyển đc mail của cô gái Nga rồi. Khi có thông tin, tôi sẽ phản hồi ngay cho các bác.

Lời bàn của lão Hâm:

- Cô gái Nga này thật tội nghiệp, cô ấy bằng mọi cách cố tìm cho được người cha đẻ của mình. Tìm về nguồn cội, câu chuyện tưởng không còn xảy ra nữa ở thời @ này?

- Các bạn trên diễn đàn "Nuớc nga trong tôi" thật nhiệt tình và tế nhị. Họ không chính thức công bố là hai bố con đã liên lạc được với nhau, nhưng đó chính là cái kết đương nhiên của câu chuyện này.

- Ông Đức Tiên có biết cái ông Dương này ở Đông Hà không?

(các thư của cô gái Nga do lão Hâm dịch, trên diễn đàn "Nước Nga trong tôi" các thư đó được để nguyên văn tiếng Nga)

Nói gì về bauxite Tây Nguyên?

Fri, 05 Jun 2009 16:32:18 +0700

Vấn đề khai thác bauxite Tây Nguyên, tôi chưa phát biểu ý kiến trên blog. Vì tôi thường chỉ nói những gì mình nắm chắc, mà tôi lại không phải là chuyên gia trong lĩnh vực này, mặc dù thông tin về bauxite Việt nam và những câu chuyện quanh nó tôi có khá nhiều.

Tôi nghĩ mọi người nên đọc bài của hai nhà khoa học về vấn đề này.

Việc tôi giới thiệu các bài vết có liên quan đủ nói lên quan điểm riêng của tôi, không cần trình bày gì thêm nữa.

1. Nguyên văn bản báo cáo của TS Nguyễn Thành Sơn về cuộc toạ đàm về Bauxite ngày 20/2/2009 trong đó ông "chưa có điều kiện phát biểu". Đây là một tài liệu hết sức quan trọng về vấn đề này của một chuyên gia hàng đầu tại Việt Nam.

(Nguồn : từ bản pdf của Viet-studies)

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BÁO CÁO

V/v làm rõ một số ý kiến tại cuộc Tọa đàm về bauxite ngày 20/2/2009

Trân trọng kính gửi:
- đ/c Trương Tấn Sang UV Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư
- đ/c Ngô Văn Dụ Bí thư TW Đảng CSVN, Chánh Văn phòng TW Đảng

Tôi được mời tham gia cuộc Tọa đàm về bauxite do VP TW tổ chức ngày 20/2/2009. Do thời lượng Tọa đàm có hạn, vì chưa có điều kiện phát biểu, chấp hành ý kiến chỉ đạo của đ/c Ngô Văn Dụ- chủ trì Tọa đàm, tôi xin được trình bầy với Ban Bí thư và Văn phòng TW Đảng CSVN một số ý kiến như sau:

1/ Trước hết tôi hoàn toàn đồng tình với đa số các ý kiến tại cuộc Tọa đàm đều cho rằng việc lựa chọn nhà thầu TQ vào Tây Nguyên là một nguy cơ rất lớn đối với an ninh quốc phòng. Trong các tham luận công khai, tôi cũng như các nhà khoa học đều hiểu, nhưng chưa nêu thẳng vấn đề: lựa chọn nhà thầu TQ là một sai lầm cố ý của TKV (Tập đoàn Than và Khoáng sản ).. Tôi xin nói rõ hơn như sau:
- Là cán bộ của TKV, đến nay tôi đã có kinh nghiệm (hiểu rõ cách đấu thầu) qua không ít hơn 6 cuộc đấu thầu quốc tế các dự án nhiệt điện chạy than của TKV khi tôi được giao trực tiếp tham gia (là gíam đốc cty Tư vấn), hay quản lý (là trưởng ban điện lực) và phụ trách (là Tổng giám đốc cty nhiệt điện). Tôi có thể khẳng định, nếu đấu thầu một cách minh bạch, đúng luật, và với tiêu chí là lợi ích tối đa lâu dài của đất nước (chứ không phải của chủ đầu tư) thì không thể có một nhà thầu TQ nào có thể thắng thầu trong bất cứ dự án bauxite nào.
- Để chọn được nhà thầu TQ, TKV đã hạ rất thấp các tiêu chuẩn công nghệ trong đấu thầu, đã lựa chọn công nghệ thải bùn đỏ bằng công nghệ “ướt” rất lạc hậu và rất nguy hại cho môi trường mà cả thế giới đã không còn chấp nhận (ngay cả TQ, Nga và Ấn Độ cũng đang chuyển dần các nhà máy của mình từ công nghệ “ướt” sang công nghệ “khô”, các nước ở vùng nhiệt đới có mưa nhiều giống như Tây Nguyên cũng không áp dụng công nghệ này). Đây là một quyết định để dẫn tới việc chỉ các nhà thầu TQ có thể tham gia đấu thầu và có thể chào giá rất thấp (vì TQ đang có sẵn công nghệ, đang cần phải “bán sắt vụn” lại có dịp để “chuyển giao” sang VN).
- Việc nâng công suất nhà máy lên gấp 2 lần so với quy hoạch ban đầu và triển khai đồng loạt cả hai dự án lớn cũng được TKV làm theo “lời khuyên” của nhà thầu TQ, với lý do làm “nhỏ” thì các nhà thầu sẽ không tham gia. Thực tế cho thấy, tuy đã làm “lớn”, nhưng do cố tình lựa chọn công nghệ lạc hậu chỉ có ở TQ, nên cũng chẳng có nhà thầu nào khác (ngoài các nhà thầu TQ) tham gia đấu thầu.
Ngoài ra, tương tự như dự án luyện đồng Sinh Quyền, tiêu chuẩn về chất lượng sản phẩm alumina cũng rất quan trọng. Tôi e ngại rằng (để đấu thầu, giảm chi phí đầu tư), chất lượng sản phẩm alumina do TQ chào sẽ rất thấp để sau này TQ sẽ mua lại với giá rẻ mạt (như hiện đang mua loại đồng của Sinh Quyền). TQ không có công nghệ nguồn về nhôm, cũng phải đi nhập của các nước phát triển, còn sản phẩm alumina của TQ có chất lượng khác nhau và có tiêu chuẩn thấp hơn so với của các nước phát triển.

2/ Về ý kiến cho rằng cần phát triển bauxite hơn phát triển cây công nghiệp (của các đ/c Hoàng Sỹ Sơn- phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng và Phan Tuấn Pha- Bí thư tỉnh ủy Đắk Nông)
Cả hai đ/c đại diện cho Đảng bộ và UBND các tỉnh có dự án bauxite đều phát biểu ủng hộ tiếp tục triển khai các dự án bauxite vì hai lý do chính: (i) bauxite có lợi thế hơn sản phẩm nông nghiệp (cà phê, chè, điều, cau su) vì giá bán sản phẩm nông nghiệp rất biến động; và (ii) nếu không khai thác bauxite thì (bauxite vẫn chỉ là đất), 20-30 năm nữa con cháu chúng ta sẽ phê phán chúng ta tại sao không khai thác!.

(i) Trước hết, tôi cho rằng cả hai ý kiến này đều không chính xác, và nếu xem xét kỹ thì đây là những ý kiến phản khoa học, do thiếu thông tin. Bauxite gắn chặt với vùng đất đỏ bazan trên Tây Nguyên là tài nguyên khoáng sản có hạn, không tái sinh, còn cây công nghiệp là nguồn tài nguyên vô hạn, có tái sinh (nhờ được trồng trên đất bazan tài sản vô giá của quốc gia này). Thế mạnh cạnh tranh cốt lõi của Tây Nguyên là đất đỏ bazan. Phát triển cây công nghiệp góp phần duy trì và làm tăng thêm mầu xanh cho môi trường, giảm các nguy cơ như lũ ống, lũ quyét, hạn hán kéo dài, duy trì và phát huy được thế mạnh của đất đỏ bazan. Còn khai thác bauxite sẽ làm mất đi thế mạnh của Tây Nguyên, hủy diệt mầu xanh, làm thay đổi thổ nhưỡng của vùng đất đỏ bazan, làm tăng thêm nguy vơ về hạn hán kéo dài, lũ ống, lũ quyét xẩy ra nhiều hơn. Nếu tiếp tục cho phát triển các dự án bauxite như cách làm hiện nay, về lâu dài cái giá phải trả của VN là không phát triển được cây công nghiệp trên vùng Tây Nguyên (do sẽ thiếu nước ngọt, thổ nhưỡng đất bazan thay đổi) và có nguy cơ còn làm mất và ô nhiễm nguồn nước ngọt để phát triển kinh tế cho các tỉnh vùng hạ lưu (Đồng Nai, Bình Dương, TP. HCM v.v.).

(ii) Giá bán sản phẩm nông nghiệp tuy có biến động nhưng nhu cầu tiêu dùng của cả loài người về cà phê, chè, đều là ổn định, được tiêu thụ ở rất nhiều nước, không có sản phẩm thay thế. Giá bán sản phẩm bauxite biến động rất lớn, nhu cầu của TG cũng thay đổi và chỉ được sử dụng chủ yếu tập trung ở một số nước có ngành chế tạo xe hơi và máy bay như Mỹ, Nhật, Đức, Nga, TQ. Tôi xin cập nhật những thông tin gần đây nhất: giá bán nhôm trên Thị trường Giao dịch Kim loại Luân Đôn (LME) giao động rất lớn, giá thấp nhất 1040U /tấn (1993) và cao nhất lên tới 3249 U /tấn (2006). Chỉ từ tháng 7/2008 đến tháng 10/2008 giá nhôm tại LME đã giảm từ 3300 xuống còn 1885 rồi 1500 U /tấn. Theo đánh giá của các chuyên gia về nhôm, hiện nay giá bán hòa vốn đối với 75% các nhà máy phải là 2500U /tấn trong khi giá thành sản xuất bình quân của thế giới 2700-3200U /tấn. Vì thế các nước đã và đang tiếp tục cắt giảm sản lượng (chỉ tính riêng năm 2008: TQ đã cắt giảm 18% sản lượng nhôm tương đương với công suất 3,22-3,70 triệu tấn/năm, 10% sản lượng alumina; tập đoàn Alcoa của Mỹ đã giảm 18% sản lượng nhôm tương đương với 3,5 triệu tấn/năm; Brazin giảm tới 40% sản lượng nhôm; Nga- giảm 25%, Tadzickistan (thuộc LX cũ)- 10% v.v.). Trong các năm tới thị trường và giá bán của sản phẩm bauxite sẽ còn tiếp tục biến động theo chiều hướng xấu đi: dự báo năm 2009, nhu cầu alumina của TQ chỉ có 27,83 tr. tấn, trong khi tổng công suất của các nhà máy sản xuất lên tới 32,97 tr.tấn (thừa 5,14 tr.tấn).

(iii) Về ý kiến (của tỉnh Đắc Nông) cho rằng cần khai thác bauxite ngay bây giờ chứ không để giành cho thế hệ sau, “nếu không khai thác thì bauxite cũng chỉ là đất thôi”: đây cũng là ý kiến phản khoa học và ngắn về tầm nhìn. Tôi xin báo cáo như sau:
- Nếu hiện nay chúng ta sớm phát triển ngành công nghiệp bauxite-nhôm, thì chúng ta phải đối mặt với một bất cập rất lớn không thể vượt qua là thiếu điện giá rẻ. Trên thế giới các nước đều gắn nhôm với thủy điện, vì chỉ có thủy điện mới cho giá rẻ (dưới 3cents/kWh) trong khi tỷ trọng chi phí về điện trong chi phí sản xuất nhôm rất cao (chiếm tới 40-65%). Gần đây, Ngân hàng xuất nhập khẩu TQ đã phải cho vay bù lãi suất tới 2-3%/năm để một công ty nhôm của TQ đầu tư 3,2 tỷ U xây dựng nhà máy nhôm ở Mã Lai vì hai lý do: (i)Khuyến khích việc đưa các dự án nhôm tiêu hao nhiều điện năng ra nước ngoài (trong khi TQ cũng không phải thiếu điện trầm trọng như VN); (ii) Nhà máy nhôm này (do TQ nắm không ít hơn 50%) được quyền mua toàn bộ sản lượng điện của nhà máy thủy diện Bakun công suất 2400MW sẽ được Mã Lai xây dựng ở tỉnh Saravac với giá bán điện chỉ có 2 cents/kWh. Dự án thủy điện này cũng do một tổng công ty nhà nước khác của TQ là Sinohydro xây dựng. Toàn bộ sản phẩm nhôm sẽ được bán lại cho TQ. Các tập đoàn nhôm UC Ruasal (Nga) và Alcoal (Mỹ) cũng coi việc đầu tư vào các nhà máy thủy điện để có được nguồn điện lớn với giá rẻ là ưu tiên số 1 trong hoạt động của mình. Toàn bộ tiềm năng về thủy điện của các tỉnh Tây Nguyên, nếu được khai thác hết cũng chỉ tương đương với dự án nói trên của Mã Lai.
- Nếu sau 20-30 năm nữa chúng ta mới phát triển ngành công nghiệp nhôm, thì con cháu chúng ta sẽ không “phê phán chúng ta là dốt”, như ý kiến của đ/c bí thư tỉnh Đắc Nông, ngược lại, thế hệ mai sau sẽ phải cám ơn chúng ta là đã rất thông minh, có tầm nhìn xa về khoa học công nghệ. Nhân đây tôi xin nói rõ hơn:
+Tại cuộc hội thảo đầu tiên về bauxite ở Đắk Nông tháng 12/2007 do tỉnh Đắt Nông và TKV tổ chức, trong tham luận của mình tôi đã lưu ý đến bom Napal- là một loại bom cháy, có sức hủy diệt cao là một phát minh của Đại học Ha Vớt Hoa Kỳ, rất có hại trong chiến tranh, nhưng rất có ích trong phát triển kinh tế.
+Theo dự báo của các nhà khoa học, sau 20-30 năm nữa, trình độ khoa học công nghệ (trong đó có các công nghệ về hóa-lý) sẽ cho phép chúng ta áp dụng phát minh trên của Đại học Ha Vớt trong việc đảm bảo an ninh năng lượng. Kim loại nhôm sẽ được sử dụng để phát điện (có thể thay cho dầu mỏ, khí đốt và than đá hay uranium đang dần cạn kiệt) với hiệu suất rất cao. Theo tính toán của các nhà khoa học, để sản xuất ra 1 “đơn vị nhôm”, chúng ta cần 1 “đơn vị năng lượng” (đơn vị này hiện nay rất lớn). Nhưng sau 20-30 năm nữa, trình độ công nghệ cho phép thực hiện qui trình ngược lại, từ 1 “đơn vị nhôm” chúng ta có thể sản xuất ra được gần 2 “đơn vị năng lượng” dựa trên nguyên lý hoạt động của bom Napal (phản ứng ô xy hóa của kim loại nhôm tinh khiết cho phép chúng ta thu được một lượng nhiệt rất lớn).
+Ngoài ra hiện nay ô xít nhôm Al2O3 (là alumina- sản phẩm của các dự án bauxite Tây Nguyên để xuất khẩu) mới chỉ được dùng làm nguyên liệu thô cho ngành luyện nhôm và sản xuất một số hóa chất đơn giản khác. Nhưng trong tương lai, cũng như các loại ô xít kim loại khác sẽ được sử dụng để khử khí thải CO2 trong các nhà máy nhiệt điện để thu được khí CO (là một dạng khí cháy, có nhiệt năng cao) có thể tái sử dụng lại ngay cho chính các nhà máy nhiệt điện hay cho các lò hơi công nghiệp. Trên thế giới hiện nay đã có rất nhiều thành tựu (bản quyền và bí quyết công nghệ) trong vấn đề này (chủ yếu cũng là của Mỹ).
+Trên quan điểm khoa học và công nghệ, Đảng ta đã rất sáng suốt khi trong Báo cáo chính trị của Đại hội X đã bỏ cụm từ “khai thác bô-xít và sản xuất alumin” ra khỏi danh mục các sản phẩm cần được hỗ trợ đầu tư phát triển, thay vào đó, đã khẳng định “Khẩn trương thu hút vốn trong và ngoài nước để đầu tư thực hiện một số dự án quan trọng về khai thác dầu khí, lọc dầu và hóa dầu, luyện kim, cơ khí chế tạo, hóa chất cơ bản, phân bón, vật liệu xây dựng. Có chính sách hạn chế xuất khẩu tài nguyên thô”. Tôi cho rằng, ý kiến của đ/c Bí thư tỉnh Ủy Đắk Nông tại cuộc Tọa đàm là không có tính khoa học và càng không phù hợp với tinh thần Nghị quyết Đại hội X của Đảng.

3/Về ý kiến cho rằng công nghệ của TQ là tốt: Tại cuộc Hội thảo do Liên hiệp các hội KHKT VN (VUSTA) tổ chức ngày 19/1/2009 vừa qua, trong Báo cáo của mình tôi đã nêu rõ một ví dụ về công nghệ lạc hậu, không hiệu quả (công nghệ luyện đồng) mà TQ mới chuyển giao cho TKV trong dự án đồng Sinh Quyền gần đây. Tôi cho rằng không cần nhắc lại. Nhân đây tôi chỉ muốn nhấn mạnh thêm: Những nhà máy alumina phía Nam TQ (mà TKV đã tổ chức cho một số cán bộ ngoài TKV đi thăm quan) sử dụng loại bô xít (sa khoáng) khác hẳn với bô xít của Tây Nguyên (phong hóa) về nguồn gốc. Quá trình sản xuất alumina thực chất là các quá trình hóa-lý. Việc lựa chọn công nghệ phải dựa trên kết quả phân tích về thành phần thạch học và thành phần hóa học của quặng chứ không thể sao chép “copy” và đánh giá công nghệ bằng mắt thường. Ngoài ra, chất lượng quặng bauxite của VN (tuy chưa có được đánh giá chi tiết, nhưng) căn cứ vào các thông tin hiện có, thì không cao, đòi hỏi phải tuyển để nâng cao chất lượng trước khi áp dụng công nghệ Bayer.

4/ Về ý kiến cho rằng khai thác bauxite sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và không chiếm nhiều đất canh tác của các tỉnh Tây Nguyên:-Trước hết, về kinh tế, các nhà khoa học đều khẳng định điều ngược lại. Rất may, lần nào, theo báo cáo tại cuộc Tọa đàm của chính đ/c Hoàng Sỹ Sơn- phó Chủ tịch tỉnh Lâm Đồng, các dự án bauxite hàng năm chỉ đóng góp 120-150 tỷ đồng cho ngân sách địa phương chứ không phải 1500-2000 tỷ (được phóng đại lên 10 lần) như trả lời trên báo của đ/c Chủ tịch tỉnh Đắk Nông. Thực ra mức đóng góp này là không tương xứng so với số tiền rất lớn VN phải đi vay để đầu tư, và thấp hơn nhiều nếu chúng ta đầu tư vào mục đích khác, không phải là bauxite.
-Về diện tích chiếm đất, tuy diện tích không lớn so với toàn vùng lãnh thổ của Tây Nguyên, nhưng diện tích đất bị các dự án chiếm dụng vĩnh viễn lại là những nơi có giá trị canh tác cao, và (theo báo cáo của sở TNMT Đắk Nông) lớn hơn nhiều lần diện tích được tạo ra hàng năm (so với thành tích mở rộng khai hoang, trồng rừng) của các địa phương này.

5/Về nội dung bức thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: tôi cho rằng ý kiến của đ/c Chủ tịch VUSTA (Hồ Uy Liêm) nêu trong Tọa đàm (đã không đại diện cho các nhà khoa học) là rất khiếm nhã. Tôi nghĩ cá nhân đ/c Hồ Uy Liêm cần chính thức xin lỗi Đại tướng về lời phát biểu gây nghi ngờ nội dung bức thư.
Tôi hoàn toàn ủng hộ và thêm cảm phục Đại Tướng về bức thư đầy tâm huyết và đầy trách nhiệm đó. Bản thân tôi đã từng làm đại diện cho Bộ Mỏ và Than của VN làm việc tại Ban Thư ký của COMECON trong cùng thời gian phía Chính Phủ VN đưa dự án bô-xít Tây Nguyên vào Chương trình hợp tác đa biên của COMECON (ngoài tôi, khi đó còn có nhiều người khác chứng kiến như các anh Dương Đức Ưng- đại diện cho Bộ Cơ khí Luyện Kim (nay là Bộ Công thương), Lê Dũng- đại diện cho UB KHKT (nay là Bộ Khoa học công nghệ) v.v.). Chúng tôi có đủ thông tin và điều kiện để tìm hiểu dự án này. Những vấn đề Đại tướng đã nêu trong thư là hoàn toàn chính xác. Khi đó (và cả bây giờ), Liên Xô và các nước thành viên COMECON rất cần bô-xít của VN để luyện nhôm cung cấp cho ngành chế tạo xe hơi, máy bay, và trang thiết bị quân sự-quốc phòng. Liên Xô (cũ) không cần chè của VN (khi đó người dân LX chỉ dùng chè của Ấn Độ hay của Srilanca), mà chỉ cần bô-xit của VN, những vẫn khuyên VN không phát triển dự án bô-xít mà phát triển các nông trường chè.

6/Về nhiều ý kiến cho rằng bài tham luận của TKV là “rất hay nhưng khó tin”. Nhân đây, tôi cũng xin bình luận thêm như sau:
-Trước hết, có thể thống nhất một điều là: VN lần đầu tiên triển khai các dự án bauxite, chưa có kinh nghiệm thực tế, nên những vấn đề đang được nêu ra đều chỉ nằm trên giấy (kể cả nhận định của Bộ Công thương, hay cam kết của TKV), còn dừng ở mức độ lý thuyết, dựa trên các thông tin trên TG (của các nhà khoa học) đều chưa được thực tế chứng minh đúng/sai . Điều có thể ai cũng đã nhận ra là tính rủi ro (về mọi mặt: công nghệ, kỹ thuật, môi trường, an ninh, quốc phòng, v.v...) trên thực tế quá cao, còn những giải pháp mới chỉ là "khẩu hiệu".
-Bản thân tôi là một cán bộ làm việc ở TKV từ khi TKV mới được thành lâp đến nay (hiện nay tôi được giao giữ chức Giám đốc Công ty Năng lượng Sông Hồng -TKV, là chi nhánh của TKV tại Hưng Yên để phát triển bể than Đồng bằng sông Hồng), tôi cũng cho rằng những "giải pháp" của TKV không có cơ sở khoa học, mới chỉ dừng lại ở mức độ nói về vấn đề bùn đỏ ( có độ pH cao), TKV cam kết là không nguy hại, có thể xử lý được. Nhưng, như trên tôi đã nêu, bùn đỏ sẽ ít nguy hiểm khi được xử lý bằng công nghệ thải "khô", còn với công nghệ thải "ướt" như TKV và các nhà thầu TQ đang áp dụng ở Tây Nguyên (chất lỏng 54,4%, chất rắn 45,6%) thì lại rất nguy hại bởi các lý do sau: (i) "Khô" có nghĩa là ít chất sút ăn da lẫn trong bùn đỏ; (ii) Nếu thải "khô", các thành phần cỡ hạt khác nhau của bùn đỏ sẽ đông cứng lại thành chất rắn, ít nguy hại nếu bị trôi lấp. Còn "ướt" thì dung dịch bùn đỏ sẽ phân ly thành nhiều pha với các cỡ hạt khác nhau, trong đó có pha cỡ hạt siêu nhỏ gồm các kim loại nặng độc hại sẽ ngấm xuống đất, còn các pha cỡ hạt lớn lại không thể liên kết lại với nhau khi gặp mưa rất nguy hiểm, dễ bị trôi lấp; (iii) Với công nghệ "khô" thì các đập chắn của các hồ bùn đỏ không phải chịu lực, chỉ có chức năng "chắn". Ngược lại, với công nghệ thải "ướt", các đập của hồ bùn đỏ (theo lựa chọn của TKV cao tới 25m, dài 282m, nằm trên độ cao 850m so với mực nước biển) sẽ giống như các đập hồ thủy điện, phải chịu lực do áp lực thủy tĩnh của bùn đỏ ướt tạo ra, nên kém an toàn.
-TKV nói sẽ rất coi trọng vấn đề xử lý vấn đề bùn đỏ theo tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên trên thực tế, vì lợi ích của chủ đầu tư, các thiết kế hồ bùn đỏ đều lấy theo tiêu chuẩn GB của TQ. Với qui mô hồ thải bùn đỏ lớn như của TKV (rộng 116ha), các nước trên thế giới phải đầu tư hàng trăm triệu US , trong khi hồ bùn đỏ của TKV do TQ thiết kế có mức đầu tư ít hơn nhiều lần. Thực tế các dự án nhiệt điện của TKV do các nhà thầu TQ thực hiện đã cho thất, các tiêu chuẩn GB của TQ thường thấp hơn nhiều so với của các nước khác, trong khi đó các nhà thầu TQ thường hay "nói một đằng làm một nẻo", càng không ai dám tin.
-Vấn đề hoàn thổ và bảo vệ môi trường trong khai thác bauxie: mọi người đều hiểu rất rõ thực trạng môi trường của vùng Quảng Ninh hiện nay như thế nào?
-Một điều nữa không thể khÔng làm các đại biểu nghi ngờ là: (i) Tác giả của những bài trình diền, tham luận đó của TKV là anh Nguyễn Chí Quang - người đã từng bị Thanh tra Chính Phủ yêu cầu TKV buộc thôi việc trong dịp Thanh tra CP làm việc với TVN năm 1999-2000. Sau khi bị sa thải, thời gian gần đây, anh Quang lại đích thân Chủ tịch HĐQT TKV nhận làm "cố vấn riêng" cho cá nhân Chủ tịch HĐQT. Mặc dù vậy, trong các giao dịch, anh Quang vẫn tự coi mình là cố vấn của HĐQT TKV, cũng có mặt cùng Chủ tịch HĐQT để báo cáo trong nhiều cuộc hội thảo và công khai phát biểu dưới tư cách là "đại diện cho TKV"; (ii) Các chuyên gia giỏi có kinh nghiệm và trình độ thực sự về bauxie-nhôm trước đây (khi làm việc với COMECON, như Hoàng Kim Phú, Tô Ngọc Thái, Nguyễn Hoàng Ban v.v.) thì không được TKV sử dụng, trong khi TKV lại tích cực sử dụng một kỹ sư đã về hưu là Dương Thanh Sùng - người được đánh giá (công khai tại hội thảo của VUSTA) là chỉ thuộc loại "chai lọ" trong lĩnh vực bauxite-nhôm. Chính vì sự mập mờ này đã làm cho nhiều người (ngay cả trong TKV và cả bản thân Đại tướng) không thể tin cậy vào những gì "TKV nói".
7/ Về thái độ tiếp thu ý kiến của TKV: Gần đây tôi nhận được công văn "MẬT" của Đảng ủy TKV gửi cho cá nhân tôi với nột dung hình như là tôi đang bị mắc lừa các thế lực phản động hay đang chống lại nghị quyết của Đảng vì đã có những phát biểu chống lại các dự án bô-xít của TKV. Tôi rất bất bình về nội dung công văn này. TKV không những không tiếp thu ý kiến của tôi (trong khi TKV chưa có ý kiến nào để phản bác và dư luận rộng rãi đều đồng tình ủng hộ ý kiến của tôi", nhưng Đảng ủy TKV lại có văn bản mang tính răn đe theo kiểu "cả vú lấp miệng em" như vậy là không thể chấp nhận được. Nhân đây, tôi xin chính thức báo cáo với Ban Bí thư cũng như VP TW Đảng về vấn đề này như sau:

-Từ trước khi thủ tướng phê duyệt quy hoạch bô-xít, tôi đã viết nhiều bài báo khoa học phân tích tính không khả thi của các dự án bauxite đăng trên các tạp chí của VN. Sau khi Thủ tướng ban hành Quyết định số 167/2007/QĐ-TTg ngày 01/11/2007, tôi đuợc mời tham luận tại cuộc Hội thảo đầu tiên ở Đắk Nông (12/2007) đến nay, tôi (tuy đang hưởng lương do TKV trả) vẫn đã và đang chính thức phát biểu công khai, minh bạch ý kiến của cá nhân tôi với tư cách là một cán bộ KHKT phản đối việc triển khai các dự án bauxite trên Tây Nguyên.
-Đây không phải là lần đầu tiên tôi phải đối các việc làm của TKV hay của Bộ Năng lượng (cũ). Những ý kiến phản đối của tôi trước đây được cho là "trái" với các quyết định của TKV, và của Bộ NL đến nay đều được thời gian chứng minh là hoàn toàn đúng đắn (như việc chấm thầu không đúng của dự án điện Na Dương, việc sửa đổi hồ sơ mời thầu có lợi cho nhà thầu trong các dự án điện, việc di chuyển nhà sàng Hòn Gai ra địa điểm Nam Cầu trắng, việc gia tăng qua mức sản lượng than của các mỏ để xuất khẩu cho TQ, v.v..)
-Cũng chính vì "trung ngôn thì nghịch nhĩ" tôi đã từng "được" TKV "xử lý" theo cách áp đặt cho luân chuyển công tác theo tiêu chí việc gì đang làm tốt thì không cho làm nữa, giao cho việc mới khó hơn, để nhường chỗ cho những "chung thần" chỉ biết làm theo.
-Bản thân tôi, là một cán bộ KHKT được Đảng và Nhà nước ưu tiên cho đi đào tạo nhiều lần ở nước ngoài, là một Đảng viên ĐCSVN (tôi được kết nạp tại chi bộ Vụ Kế hoạch Bộ Mỏ và Than từ 1983), tôi luôn sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật, đúng lương tri, phục vụ suốt đời cho sự nghiệp của Đảng và dân tộc, chứ không phải chỉ biết làm theo ý đồ và phục vụ cho lợi ích của một nhóm người. Bố đẻ tôi là Đảng viên, cán bộ tiền khởi nghĩa, Huân chương kháng chiến hạng Nhất và hạng Ba, Huy hiệu 60 năm tuổi đảng, Huy hiệu các chiến sỹ bị địch bắt tù đầy đã giáo dục tôi hiểu rõ thế lực phản động là ai và mình cần phải làm gì?.
-Tôi không cần phải được Đảng Ủy TKV nhắc nhở về việc tôn trọng pháp luật, trong khi TKV đã cố tình lợi dụng cơ quan ngôn luận của mình (Tạp chí Than-Khoáng sản VN) để công khai vi phạm Luật báo chí, tung tin sai sự thật, bôi nhọ danh dự của tập thể công ty do tôi phụ trách (đúng vào dịp tôi đang bận dự thảo về bauxite ở Đắk Nông)

8/ Về Hội thảo sắp tới do Chính Phủ sẽ tổ chức:(i) Tôi cho rằng cần được chuẩn bị kỹ và phải có đủ thời lượng cần thiết, tạo được tính công khai, dân chủ, tránh hình thức vội chụp mũ; (ii) Nội dung Hội thảo nên tập chung ưu tiên bàn kỹ về tính khả thi về kinh tế, đánh giá hiệu quả kinh tế đầy đủ; và (iii) Để tiết kiệm thời lượng cho việc trao đổi đầy đủ có lẽ không nên mời các đối tác nước ngoài tham dự vì có nhiều vấn đề tế nhị và nhậy cảm.
Kinh nghiệm cho thấy tại hội thảo 10/2008 ở Đắk Nông vừa qua, các đối tác nước ngoài chỉ lợi dụng thời lượng của hội thảo để làm marketing và quảng bá cho bản thân họ. Còn trên thực tế họ làm như thế nào thì phía VN (Bộ Cơ khí luyện kim trước kia và TKV ngày nay) đã đi xem, thăm quan, khảo sát gần như khắp TG rồi. Nếu đã mời đối tác nước ngoài, cần mời đầy đủ cả các đối tác cũng đã từng khuyên chúng ta không nên làm ồ ạt như hiện nay (như nhà thầu của Pháp)

Cuối cùng, tôi xin chân thành cám ơn các đ/c đã cho phép tôi có dịp trình bầy ý kiến của mình. Xin kính chúc các đồng chí sức khỏe và hạnh phúc.

Kính thư,
TS. Nguyễn Thành Sơn

2. Thư gởi Quốc Hội của Gs Ngô Bảo Châu

Về Báo cáo số 91/BC-CP ngày 22-5-2009 của Chính phủ gửi Quốc hội:
Thư viết từ Princeton, ngày 27 tháng 5 năm 2009

Kính gửi Quí vị Đại biểu Quốc hội khóa 12:

Đã có khá nhiều phản biện thuyết phục về kinh tế, ảnh hưởng môi trường và an ninh của dự án khai thác bô xít ở Tây Nguyên, tôi không có gì bổ sung thêm. Tôi mạn phép cầm bút viết cho Quí vị với tư cách là một công dân suy nghĩ và trăn trở với vận mệnh của đất nước. Phần lớn các Quí vị cũng như tôi không phải chuyên gia trong các vấn đề kể trên, nhưng với những tư liệu được cung cấp, chúng ta có thể chắt lọc một số sự thật hiển nhiên, gọi chúng bằng tên của chúng, sắp xếp chúng một cách có logic để mỗi người có thể có quan điểm riêng của mình. Đó là phương pháp làm việc khoa học mà qua trải nghiệm hàng ngày trong công việc của một nhà toán học, tôi biết nó không dễ dàng. Nhưng đó chính là trách nhiệm mà Nhân dân đã phó thác lên vai của Quí vị.

Quan hệ Việt Nam-Trung Quốc dài và sâu như chính lịch sử Việt Nam. Người Việt Nam có phông văn hóa, cách suy nghĩ và ứng xử nhiều phần giống người Trung Quốc, không ít người Việt Nam có tổ tiên đến từ Trung Quốc. Quan hệ với Trung Quốc vừa là một phần hữu cơ vừa là một nguy cơ cho sự tồn vong của bản sắc Việt Nam. Đây là một dữ kiện lịch sử mà ta không nên mất thời gian bàn xem nó tốt hay xấu, đáng vui hay đáng buồn, mà dành thời gian để suy nghĩ đến hệ quả của nó. Suy nghĩ nghiêm túc có hệ thống tránh cho ta việc trong thời bình lại ứng xử tình thế như trong thời chiến: lúc thì “môi hở răng lạnh”, lúc lại xua đuổi Hoa kiều mà nhiều gia đình đã gắn bó với mảnh đất này qua nhiều thế hệ.

Cái tôi muốn đề cập đến trong bức thư này không phải là quan hệ giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân Trung Quốc mà là chính sách “thực dân mới” của chính quyền Trung Quốc. Cũng như các nước Anh, Pháp trong thế kỷ mười chín, Mỹ trong thế kỷ hai mươi, công nghiệp Trung Quốc trong thế kỷ hai mốt phát triển như vũ bão. Hệ quả hiển nhiên là Trung Quốc hôm nay, cũng như các nước kể trên hôm qua, đói nhiên liệu, nguyên liệu và thị trường tiêu thụ các sản phẩm của mình. Như trong sách lịch sử cho học sinh phổ thông, ta gọi các nước Anh, Pháp cho quân đi chiếm thuộc địa là chính sách thực dân cũ, Mỹ trong thế kỷ hai mươi và Trung Quốc hôm nay dùng uy thế chính trị và kinh tế để dành nhiên liệu nguyên liệu và thị trường là chính sách “thực dân mới”. Đây cũng là một dữ kiện lịch sử mà ta không nên mất thời gian bàn xem thực dân cũ, mới là tốt hay xấu, gọi tên như thế có quá đáng hay không, mà dành thời gian để suy nghĩ đến hệ quả của nó. Hệ quả cho các nước bị thực dân như ở châu Phi thì ta biết : tài nguyên khai thác bừa bãi, môi trường tàn phá, kinh tế phát triển lệch lạc do quá phụ thuộc vào việc khai thác tài nguyên kéo theo tệ tham nhũng và bất bình đẳng xã hội nghiêm trọng.

Trung Quốc thực hiện chính sách “thực dân mới” một cách có hệ thống ở châu Phi, châu Mỹ la tinh và mọi nơi có nhiên liệu, khoáng sản trong đó có Việt Nam. Trong trường hợp của Việt Nam, ảnh hưởng quá mức của Trung Quốc có thể kéo thêm hệ quả nguy hiểm sau đây : quan hệ hữu cơ vốn có của văn hóa Trung Quốc với văn hóa Việt Nam trở thành đô hộ văn hóa. Đất nước, con người, văn hóa Trung Quốc có nhiều thứ để ta cảm phục và học tập. Nhưng nếu ta rập khuôn theo mô hình của họ, đi theo con đường họ đã đi, làm theo cái họ nói tức là cái họ muốn, thì ta chỉ nhận phần thiệt thòi, còn bản sắc ta thì tồn vong được bao lâu. Vấn đề độc lập văn hóa, giữ gìn bản sắc vô cùng hệ trọng, xin Quí vị lưu ý...

Xin quay lại vấn đề khai thác bô xít ở Tây Nguyên. Đọc tuyên bố chung Việt Nam-Trung Quốc năm 2001 khi Tổng bí thư Nông Đức Mạnh sang thăm Trung Quốc và năm 2006 khi Tổng bí thư Hồ Cẩm Đào sang thăm Việt Nam, ta nhận thấy một điều hiển nhiên là Trung Quốc rất quan tâm đến tài nguyên này và muốn ta khai thác bằng được. Trong những trường hợp như vậy, chỉ suy diễn ta cũng thấy việc này có lợi cho họ nhiều hơn cho ta.

Tuy nhiên, suy diễn thôi không đủ. Nghiên cứu kỹ Báo cáo của Chính phủ và các phản biện đặc biệt quan tâm đến những con số, cá nhân tôi có ý kiến sau đây :

1) Dữ kiện chính của vấn đề là Việt Nam có nguồn tài nguyên bô-xít lớn thứ ba thế giới chủ yếu tập trung ở Tây Nguyên. Dữ kiện này kéo theo sự quan tâm của các nước công nghiệp đói bô-xít chứ không kéo theo ta phải khai thác bô-xít. Về phía ta, dữ kiện trên kéo theo ta có thể lựa chọn có khai thác bô-xít hay không và nếu có, ta có thể lựa chọn thời điểm và qui mô thích hợp.

2) Báo cáo của Chính phủ cho biết qui hoạch bô-xít được lập trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng. Tại thời điểm này, kinh tế toàn cầu đi vào khủng hoảng, có nguy cơ kéo dài.
Dữ kiện chính về kinh tế vĩ mô không còn đúng nữa, không rõ hiệu quả kinh tế đã được tính toán lại như thế nào. Trong báo cáo của Chính phủ, phần chắc chắn là phần lỗ những năm đầu, vì là lỗ kế hoạch. Ngay cả tính toán giả định ta cũng chưa rõ là sẽ lỗ kế hoạch bao nhiêu năm. Phần lãi sau đó phụ thuộc vào nhiều giả thiết : giá nhôm tăng trở lại, mưa đủ để có nước rửa quặng, nhà nước đầu tư thêm vào đường sắt để vận chuyển quặng. Nếu cứ cho mỗi giả thiết sác xuất 50-50 như cách diễn đạt của lãnh đạo Than khoáng sản, sác xuất có lãi sau một số năm lỗ kế hoạch, nhiều nhất là một phần tám, chưa tính đến chi phí cho môi trường.

3) Diện tích sử dụng cho khai thác bô-xít dự kiến là 8,6% tỉnh Đắc Nông là một con số khổng lồ nếu ta nghĩ đó là 8,6m2 trên tổng diện tích 100m2 nhà của ta.

4) Báo cáo cho biết khai thác bô-xít không thể tránh khỏi ảnh hưởng nhất định đến môi trường và có nêu một số giải pháp công nghệ khắc phục. Trong các phản biện có nêu khó khăn đặc thù của ta là khai thác bô-xít ở đầu nguồn một số sông lớn như sông Đồng Nai, chưa có tiền lệ trên thế giới. Cá nhân tôi băn khoăn nhất chỗ thiếu hoàn toàn dự toán chi phí cho việc bảo vệ môi trường. Ngay trong nhưng trường hợp đơn giản hơn như Vedan, công nghệ thì đã có, nhưng vi phạm môi trường thì vẫn đỡ được 30% chi phí. Như vậy phần ảnh hưởng đến môi trường là phần chắc, phần bảo vệ môi trường còn phụ thuộc vào nhiều giả thiết, có cái phụ thuộc vào ta (chọn công nghệ), có cái không phụ thuộc vào ta (thời tiết, địa thế), có cái ta chưa tính toán đến (chi phí), vì vậy rất đáng lo.

5) Báo cáo cho biết dự án có ảnh hưởng tốt cho xã hội, cụ thể tạo ra hàng ngàn công ăn việc làm cho nhân dân địa phương. Nếu so sánh với mức đầu tư hàng tỉ đô-la Mỹ, thì có nhiều cách hay hơn, an toàn hơn, hiệu quả kinh tế nhãn tiền hơn, để tạo vài ngàn việc làm. Lưu ý con số công ăn việc làm trong báo cáo tương đương với con số hộ dân bị di chuyển. Còn viễn cảnh xây dựng trung tâm dịch vụ, khách sạn, du lịch và giải trí xung quanh hồ chứa bùn đỏ, theo tôi, ít có sức thuyết phục.

Xin nhắc lại, cũng như phần đông Quí vị, tôi không phải chuyên gia ngành khai thác khoáng sản, nhưng qua nghiên cứu kỹ Báo cáo của Chính phủ và các phản biện của nó, tôi nhận thấy trong Quy hoạch chung khai thác bô-xít ở Tây Nguyên, phần có hại thì cầm chắc, phần có lợi thì mong manh. Bối cảnh kinh tế thế giới rất không thuận lợi cho khai thác nguyên liệu thô, vậy cái gì thúc đẩy ta triển khai khai thác ào ạt vào thời điểm này.

Khác với các nước Châu Phi thế kỷ mười chín, đất nước chúng ta là một quốc gia độc lập có chủ quyền. Quí vị, phần nhiều ở tuổi cha, tuổi chú của tôi, biết rõ hơn tôi : độc lập chủ quyền của ta không phải tự nhiên mà có. Nước ta có một Quốc hội do nhân dân bầu ra, một Chính phủ do Quốc hội chỉ định, một Quân đội phục tùng Chính phủ. Đó là một thành quả cũng không phải tự nhiên mà có.

Tôi kính mong Quí vị bỏ thời gian, nghiên cứu tường tận Báo cáo dự án khai thác bô-xít Tây Nguyên, các phản biện khoa học của nó, lắng nghe ý kiến cử tri và suy nghĩ đến sự tồn vong của đất nước, để rồi xây dựng quan điểm riêng của Quí vị, trình bày nó rõ ràng trong nghị sự của Quốc hội và chịu trách nhiệm về nó trước các cử tri. Tôi rất biết đây là việc khó, nhưng dù Quí vị muốn hay không muốn, nhân dân đã đặt niềm tin lên vai của Quí vị.

GS. TSKH Ngô Bảo Châu

Ngô Bảo Châu sinh năm 1972 tại Hà Nội. Anh là con trai Giáo sư, Tiến sỹ khoa học Cơ học chất lỏng Ngô Huy Cẩn, đang làm việc tại Viện Cơ học Việt nam.
Ngô Bảo Châu từng là học sinh khối phổ thông chuyên toán trường Đại học Khoa học tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội. Anh đã hai lần đoạt huy chương vàng Olympic toán quốc tế tại Australia năm 1988 và Cộng hoà Liên bang Đức (1989). Ngô Bảo Châu là cựu học sinh trường Ecole Normale Supérieure, Pháp. Hiện anh giữ chức giáo sư Toán tại Đại học Paris XI.
Năm 2004, anh được trao tặng giải thưởng nghiên cứu của Viện toán học Clay cùng với Gérard Laumon vì đã có chứng minh được Bổ Đề Cơ Bản cho các nhóm Unita
Năm 2008, anh đưa lên arxiv một chứng minh bổ đề cơ bản cho các đại số Lie

Giáo sư toán học Đại học Paris 11, Pháp,
Thành viên của Institute for Advanced Study, Princeton, Mỹ.
Địa chỉ hiện tại:
School of Mathematics
Institute for Advanced Study
Einstein Drive
Princeton NJ 08540 U.S.A.

________________________
Nguồn: http://vietsciences.free.fr/

(Tư liệu đuơợc chôm từ bài của một nhà địa chất học, hiện đang là GS giảng dạy tại Đại học Quốc gia Hà nội:

http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=1732)

Ông Việt kiều khùng

Sat, 21 Mar 2009 14:32:29 +0700

Tôi vào Goole, tra "Nguyễn Quốc Vọng", ra được rất nhiều bài viết về ông, cả tiếng Việt và tiếng nước ngoài.

Nguyễn Quốc Vọng là con trai của nhà thơ Nguyễn Đình Thư - người có tên trong "Thi nhân Việt nam" của Hoài Thanh và Hoài Chân.

Cha tôi là bạn thân của nhà thơ Nguyễn Đình Thư. Nhưng theo phép nhà cha tôi phải gọi ông Thư là chú vì vợ ông Thư là dì ruột của mẹ tôi. Hai ông hoạt động bí mật, ông Thư bị thực dân Pháp bắt, ông cương quyết không khai, chúng đã tra tấn ông cho đến chết.

Ông Vọng hơn tôi một tuổi, hồi nhỏ hai cậu cháu vẫn mi tau với nhau, chơi trong vườn nhà ngoại.

Tôi theo cha mẹ ra Bắc, ông Vọng ở lại Huế. Ông học giỏi, được cấp học bổng sang Nhật học ngành nông nghiệp. Năm 1979 ông về nước tìm gặp tôi, ngượng nghịu không thể xưng hô cậu cháu với tôi. Đến bây giờ ông vẫn dùng tên để xưng hô, còn tôi vẫn gọi "cậu" một cách kính cẩn.

Lần đó ông đã có nguyện vọng về nước phục vụ. Song chính tôi đã khuyên ông chưa nên về vội. Tôi nói: "Giá trị duy nhất mà người ta thấy ở cậu là kiến thức rất hiện đại về ngành nông nghiệp và lòng yêu nước. Nhưng tạm thời, các điều kiện ở Việt nam chưa đủ cho cậu nghiên cứu, cháu nghĩ chỉ sau 5 năm là cậu sẽ mất đi hầu hết cái giá trị mà cậu có. Vì vậy, cậu nên tiếp tục ở nước ngoài, nghiên cứu và tìm mọi cách hợp tác, hỗ trợ cho ngành nông nhiệp Việt nam thì sẽ tốt hơn nhiều. Ngoài ra, ở nước ngoài cậu sẽ có thu nhập cao hơn nhằm giúp đỡ gia đình, bà con một cách thiết thực."

Ông Nguyễn Quốc Vọng nghe theo lời tôi. Có thể còn một số lời khuyên khác tương tự. Từ đó đến nay ông luôn liên hệ chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp, với các cơ sở nghiên cứu và giảng dạy ngành nông nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực giống rau quả. Ông tạo điều kiện cho rất nhiều thanh niên Việt nam sang Úc học tập nghiên cứu, mời các chuyên gia Úc sang Vệt nam giảng dạy, tổ chức hội thảo v.v.

Cái tên Quốc Vọng gắn với ông suốt đời - cuộc đời một con người luôn hướng về Tổ quốc, về những người nông dân Việt nam nghèo khổ.

Bài báo thứ nhất sau đây đã hơn hai năm. Hiện nay ông Vọng đã về Việt nam làm việc, xin xem bài thứ hai.

(Nguồn Vietnamnet)

Tôi đặt tên bài này là "Ông Việt kiều khùng" là lấy theo cách gọi của nhà báo Tô Phương.

TIẾN SĨ NGUYỄN QUỐC VỌNG (AUSTRALIA)

Người “khùng” “mắc nợ” nông dân Việt Nam!

07:10' 28/02/2006 (GMT+7)

TỐ PHƯƠNG

TS Nguyễn Quốc Vọng

Dòng sông và cánh đồng, mảnh vườn và gốc rạ, mái tranh cùng ngọn khói lam chiều…tất cả như đã thấm sâu, như khắc ghi trong tâm hồn, trong sâu thẳm ký ức người đàn ông ấy, để dẫu thời trai trẻ hay khi đã thành danh nơi xứ người, anh vẫn mải miết đi tìm một chân trời mơ ước: được làm một điều gì đó cho người nông dân xứ mình. Và anh đã trở về, sau bao khó khăn, như một sự gửi gắm, như niềm kỳ vọng của người cha đáng kính khi đặt tên cho đứa con bé bỏng của mình: Nguyễn Quốc Vọng!

Có lẽ tấm gương hy sinh vì dân vì nước của người cha – nhà thơ Nguyễn Đình Thư (nhà thơ có tên trong Thi nhân Việt Nam của Hoài Thanh, Hoài Chân. Ông tham gia chống Pháp và bị giặc bắt, tra tấn dã man cho đến chết) đã trở thành điểm tựa, là nỗi khắc khoải trong tim cậu bé mồ côi cha khi mới lên 2 tuổi, phải sống trong cảnh đất nước chiến tranh, chìm trong đau thương, chia cắt. Cậu học trò trường Quốc học (Huế) Nguyễn Quốc Vọng luôn mong mỏi “lớn lên phải làm điều có ích cho quê hương, cho đồng bào mình”. Rồi chính hương đồng gió nội, chính vườn cau, ruộng lúa, chính bờ ruộng, khóm rau đã nuôi lớn cậu bé nhà quê đã khiến cậu chỉ muốn học để làm một “người nông dân có tri thức”. Vậy là rời xứ Huế mộng mơ, vào Sài Gòn để học ngành nông học, Nguyễn Quốc Vọng muốn tiến sâu vào sự tiến bộ, vào những khoa học kỹ thuật tiên tiến của nghề nông.

Tốt nghiệp đại học loại giỏi, năm 1969 anh được nhận học bổng của Chính phủ Nhật Bản. Lấy bằng tiến sĩ nông học tại Đại học Tokyo, làm nghiên cứu sinh hậu tiến sĩ tại hãng hạt giống Takii, Nhật Bản, con đường công danh, sự nghiệp mở ra trước mắt với một tương lai sáng lạn cho người thanh niên xứ Huế. Nhưng như một “gánh nợ”, hay đúng hơn, là nỗi khắc khoải trong tâm của một người con Việt, Nguyễn Quốc Vọng luôn khao khát được trở về. Nhất là khi ấy, quê nhà Việt Nam đã được thống nhất.

Khắc khoải một “con đường” trở về

Năm 1977, sau khi lấy bằng Tiến sĩ nông học, Nguyễn Quốc Vọng làm đơn xin được trở về Việt Nam, mang những kiến thức, kinh nghiệm mình tích lũy được cống hiến cho quê hương còn đói nghèo vì chiến tranh tàn phá. Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật khuyên anh không nên vội về! Ra đi từ miền Nam, tình hình lúc ấy không hề thuận lợi cho những người như anh! Buồn, và nén lòng chờ đợi.

Năm 1979, lần đầu về thăm quê hương sau 10 năm xa cách. Ấn tượng để lại trong anh sao mà chua xót: nước mình, dân mình nghèo quá. Ăn cơm độn khoai, áo không đủ mặc, vườn ruộng đìu hiu. Anh bàn với vợ - chị Nguyễn Thanh Tuyền, cùng nhau về nước. Anh có những kiến thức nông học, chị với những hiểu biết, kinh nghiệm của một nhà hóa học chuyên về ngành dệt, sẽ thích hợp biết bao nếu góp tay giúp người dân bớt nghèo. Anh làm việc với Viện Nông nghiệp Hà Nội và bày tỏ mong muốn của mình. Câu trả lời: anh chị khoan hẵng về. Cứ ở “bên ngoài”, sự đóng góp sẽ hiệu quả hơn. Lại tiếp tục đợi chờ!

Nhưng một người luôn luôn muốn “dấn thân” cho ngành khoa học mà mình yêu thích, một người luôn mong mỏi được đem những gì mình biết về “chia sẻ” với người dân quê mình như TS Vọng lại không thể vào làm việc ở những cơ quan nghiên cứu nhà nước vì vào thời đó Chính phủ Nhật Bản không thu dụng người nước ngoài. Làm cho các hãng tư nhân thì anh lại không muốn, ở đó cũng không đủ điều kiện để anh nghiên cứu. Lại càng khó có thể làm gì “ở bên ngoài” để giúp “từ xa” cho quê hương mình. Lại băn khoăn, bứt rứt!

Trồng rau công nghệ cao - một trong những "con đường" đưa nông sản VN thâm nhập thị trường thế giới

May sao (không biết có nên gọi là “may” không!?) Chính phủ Australia thời kỳ ấy đang thực hiện chính sách di dân, thu hút các dân tộc khác đến định cư trên xứ sở đất rộng, người thưa này. Và những nhà khoa học trí thức như anh luôn được trọng dụng. Năm 1980 Nguyễn Quốc Vọng sang Austraila định cư. Anh vào làm việc tại Bộ Nông nghiệp bang New South Wales với vai trò là chuyên viên nghiên cứu và tạo giống rau quả, chủ yếu về rau quả Á châu như cà chua, dưa leo, xà lách và trà xanh Nhật Bản.

Định cư ở Nhật gần 12 năm, Nguyễn Quốc Vọng hiểu rất rõ về nhu cầu cũng như tình hình thị trường rau quả của Nhật Bản. Anh đưa ra dự án xây dựng và phát triển ngành xuất khẩu rau quả của Australia với thị trường Nhật. Bộ Nông nghiệp đắn đo: trước giờ Australia chỉ xuất khẩu thịt bò, lúa mì, bông vải…Nguyễn Quốc Vọng lập luận: tại sao lại bắt nông dân phải “hy sinh” cho một ngành khác, trong khi đó, nếu có sự chuẩn bị cho một ngành mới, đầy tiềm năng thì chắc chắn sẽ thành công. Bộ Nông nghiệp bang New South Wales ủng hộ. Và ngay khi anh đang bắt tay vào nghiên cứu những sản phẩm đáp ứng được nhu cầu của người dân Nhật, phía Nhật Bản đã “đánh tiếng” đặt hàng. Nguyễn Quốc Vọng trở thành chuyên gia đầu ngành về rau quả Á châu và trà xanh Nhật Bản khi phát triển mạnh mẽ ngành này tại Australia, tạo nên hiệu quả kinh tế cao, góp phần đáp ứng nhu cầu nội địa và xuất khẩu rau quả của Australia. Những sản phẩm do anh nghiên cứu dành riêng cho khách hàng là kiều bào Nhật và những cộng đồng dân châu Á khác cũng được tiêu thụ mạnh mẽ. Có thể nói anh là người góp phần không nhỏ vào việc phát triển nông nghiệp Australia.

Với gần 200 tiểu luận nghiên cứu và bài báo đăng ở các sách và tạp chí khoa học và báo chí phát hành tại Australia, Hoa Kỳ và Nhật Bản, Nguyễn Quốc Vọng cũng đã nghiên cứu và đưa vào sử dụng 5 giống cà chua, trong đó có 2 giống F1-rin đã từng được sử dụng rộng rãi tại 10 quốc gia trên thế giới vì tính tồn trữ cao. Anh được nhiều trường đại học ở Australia và Việt Nam mời làm giáo sư thỉnh giảng và hướng dẫn nhiều luận án tiến sĩ, thạc sĩ. Đang làm việc tại Viện Nghiên cứu Rau Hoa Quả Gosford, Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia Nhà lồng thuộc Bộ Nông nghiệp New South Wales, Nguyễn Quốc Vọng lại càng có nhiều điều kiện để nghiên cứu, thí nghiệm và đưa vào thực tiễn những giống cây trồng có chất lượng cao. Điều này lại càng khiến anh trăn trở: tại sao không đem những điều này về “chia sẻ” với người nông dân quê mình?

“Bơi” trong “dòng sông” quê hương

TS Nguyễn Quốc Vọng và nhà kinh doanh Rinta Uchikawa (hãng trà và cà phê Kunitaro, Nhật Bản) và nhà nông John McCormick (ngồi, bên phải) cùng làm việc trong vườn chè thuộc viện Nghiên cứu Rau Hoa Quả Gosford

Là một chuyên gia trong lĩnh vực rau quả, là người luôn đau đáu với nền nông nghiệp ở quê nhà, TS Nguyễn Quốc Vọng hiểu rất rõ Việt Nam hoàn toàn có lợi thế để sản xuất rau sạch dạng công nghệ cao, Việt Nam có khả năng xuất khẩu rau quả chứ không chỉ là gạo. Ngay từ những năm 1992 - 1993, TS Vọng đã chủ trương Việt Nam nên đa dạng hóa, chuyển đổi giống cây trồng. Anh cho rằng Việt Nam có 5 lợi thế để sản xuất rau sạch dạng công nghiệp. Bên cạnh các lợi thế như:

Ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại của thế giới vào hoàn cảnh VN để nhanh chóng sản xuất rau quả có năng suất cao, đáp ứng thị trường nước ngoài; Lao động nông thôn Việt Nam vừa trẻ, vừa rẻ kéo theo giá thành nông sản VN sẽ rẻ, có thể cạnh tranh với các quốc gia khác, kể cả Trung Quốc; Khí hậu và đất đai VN thích hợp với nhiều chủng loại rau; VN có một thị trường trong nước với trên 80 triệu dân cùng 2 triệu khách du lịch mỗi năm sẽ là một thị trường đủ lớn để thẩm định chất lượng trước khi xuất khẩu; là lợi thế thứ 5 đầy hấp dẫn: VN nằm ở một vị trí trung tâm của thị trường xuất khẩu châu Á lớn như Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông… với 12 tỉ USD rau quả, trái cây được nhập khẩu mỗi năm. Nếu VN đạt được kim ngạch xuất khẩu chỉ 10%/năm của thị trường này thì VN sẽ có thêm 1,2 tỉ USD mỗi năm. Và như vậy vấn đề lao động ở nông thôn cũng sẽ được giải quyết vì rau quả cần nhiều lao động hơn trồng lúa!

Những suy nghĩ, trăn trở, những nghiên cứu và suy tư của TS Vọng về ngành rau quả VN cũng chính là điều thôi thúc anh bắt tay vào xây dựng đề án sản xuất rau công nghệ cao ở Việt Nam theo đề nghị của ông Ngô Thế Dân, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Việt Nam, khi ông qua Australia (1999). Đề án “Nghiên cứu sản xuất rau sạch dạng công nghệ cao và tăng cường năng lực về kiểm tra chất lượng, quản lý sau thu hoạch cho ngành sản xuất rau” của anh đã được Chính phủ Australia chấp nhận tài trợ để đào tạo chuyên viên VN những kỹ thuật sản xuất rau công nghệ cao; đồng thời chuyển giao công nghệ giữa Australia và VN; tạo mối liên kết giữa “ba nhà”: nhà nông, nhà nước và nhà kinh doanh. Dự án được thực hiện từ năm 2001 – 2003 với sự phối hợp của Viện Rau quả Hà Nội, Trường Đại học Nông Lâm Huế và Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam, phía Austrlia do TS Vọng làm Giám đốc điều hành. Dự án đã đạt được những kết quả khả quan và chính từ tầm quan trọng của nó mà dự án thứ 2 lại được triển khai, lần này “hướng” về miền Tây sông nước, cụ thể là Đại học Cần Thơ. Dự án sẽ “bắt tay” với nhà kinh doanh là siêu thị Metro để phân phối rau quả công nghệ cao. TS Vọng cho biết hiện dự án đang thực hiện trồng các loại rau quả công nghệ cao ở vùng Đức Trọng, Đơn Dương (Lâm Đồng), đặc biệt đang khôi phục lại vùng trồng cà chua Đơn Dương vốn đã bị “hoang hóa” vì sâu bệnh.

Trò chuyện với Người Viễn Xứ, TS Nguyễn Quốc Vọng luôn trăn trở: “VN có một tiềm năng rất lớn về xuất khẩu rau quả, thế nhưng VN lại đang thiếu một “chứng chỉ”. Ở VN chúng ta hay nói đến “thương hiệu”, nhưng chính chất lượng cao, an toàn của sản phẩm, được đảm bảo trong một thời gian liên tục mới là thương hiệu. Nghĩa là hàng nông sản VN phải được kiểm tra nghiêm túc về an toàn vệ sinh và chất lượng, khi ấy thương hiệu VN mới thật sự có giá trị. Khi ấy, việc xuất khẩu nông sản VN, đặc biệt là trái cây, rau củ mới có cơ hội thâm nhập thị trường to lớn của thế giới”. TS Vọng đã viết rất nhiều bài báo về vấn đề này đăng tải trên các phương tiện truyền thông ở VN. Anh khẳng định: “VN đang chuẩn bị gia nhập WTO, đây là cơ hội tốt để VN thâm nhập thị trường nông sản thế giới có kim ngạch khoảng 548 tỉ USD/năm. Tuy nhiên nông nghiệp VN sẽ phải đối đầu với nhiều thách thức mới rất phức tạp và khó khăn”.

Tại sao một TS nông học với nhiều thành công và được trọng dụng ở xứ người lại “loay hoay” mãi về một nền nông nghiệp vốn còn nghèo và lạc hậu như VN? Đơn giản: anh là người đã “tắm đẫm” cái không khí “quê mùa” ấy từ thuở ấu thơ và anh yêu nó, say nó như say một mối tình! Cũng vì thế, hết 60% thời gian của anh hiện nay là dành cho VN: bay đi bay về quê hương mỗi năm 2 lần; đi Hà Nội, lên Lâm Đồng, xuống miền Tây, qua lại Australia…anh như con cá đang vẫy vùng tự do trong dòng sông quê hương, thỏa chí thực hiện mong ước của mình.

Người “khùng” “mắc nợ” nông dân Việt Nam!

TS Nguyễn Quốc Vọng và vợ, chị Nguyễn Thanh Tuyền tại Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam

Kiểm tra tiến trình thực hiện dự án, xem xét, tính toán đầu ra cho bài toán xuất khẩu nông sản VN, về Australia lại lao vào tổ chức hội thảo đánh giá dự án…TS Nguyễn Quốc Vọng đang là một “nhà ngoại giao” cho nông dân, cho ngành nông sản VN khi nối kết giữa các nhà khoa học, nhà nông, nhà kinh doanh VN với Chính phủ nước sở tại để nhận từ họ sự giúp đỡ, chuyển giao công nghệ. Bạn bè anh có người hỏi “Mày khùng hả?” khi thấy anh cứ đi đi về về, “lao” đầu vào những việc “chân đất” cực nhọc. Anh chỉ cười! Anh biết chứ, về VN là đối đầu với những khó khăn, với nhiều phức tạp trong công việc, trong cuộc sống; nhưng anh yêu mảnh đất này, anh hạnh phúc khi được làm những điều mình mơ ước, nhất là bên anh luôn có người bạn đời sẵn sàng thông cảm, sẻ chia.

Cũng như anh, chị Tuyền cũng có những suy tư, trăn trở về công việc, về quê hương, cũng muốn làm điều gì đó cho mảnh đất mình đã sinh ra. Chị đã luôn bên anh, động viên và hỗ trợ anh, dù chỉ là “nhắc anh ấy những gì ảnh quên, nghe phụ anh ấy những gì ảnh nghe không kịp, bởi 2 người vẫn hơn 1 người!”. Anh chị đã quyết định sẽ trở về VN, xây dựng một trang trại ở Lâm Đồng, như một mô hình sản xuất rau công nghệ cao, để thực hiện những ước nguyện của mình: chuyển giao công nghệ cho bà con nông dân; thay đổi quan niệm rề rà, chậm chạp của nghề nông, giúp bà con nông dân hiểu thế nào là làm nông một cách bài bản.

TS Vọng luôn băn khoăn: “Khi VN gia nhập WTO, người nông dân sẽ phải đối đầu với thách thức là nền sản xuất nhỏ, manh mún sẽ không thích hợp với công nghệ cao, sẽ bị đào thải. Vì sức ép của thị trường cần có một lượng hàng hóa lớn, chất lượng cao, an toàn vệ sinh và giá rẻ, VN phải phát triển công nghệ cao trong nông nghiệp. Điều này buộc nông dân phải nhanh chóng thay đổi tư duy và kỹ thuật cho hợp với yêu cầu mới”. Để người nông dân sống được với nghề của mình, để ngành nông sản VN có thể thâm nhập thị trường thế giới, TS Vọng lại đang “lao vào” xây dựng, thuyết phục các nhà quản lý VN và chính anh đang tiến hành qua dự án của mình để làm sao người nông dân “bắt tay” được với nhà kinh doanh, nhà nước để cùng hợp tác làm việc, chuyển giao công nghệ về kỹ thuật canh tác, quản lý sau thu hoạch… Anh cho rằng, nông dân cần có một hiệp hội của mình, khi chính họ đứng ra đảm đương công việc của mình, dưới sự trợ giúp của Nhà nước, họ sẽ đóng góp tích cực và hữu hiệu cho ngành nông nghiệp. Và anh khẳng định: “Nếu nông dân được tham gia vào những hiệp hội có tổ chức hợp lý để qua đó họ được nhanh chóng trang bị đầy đủ kỹ thuật công nghệ cao, thì việc cạnh tranh tốt với hàng ngoại tại sân nhà và chỉ tiêu đạt 4 tỉ USD xuất khẩu nông lâm sản vào năm 2010 không phải là điều vượt quá tầm tay”.

Tại sao lại không chứ? Ngành nông sản VN sẽ có nhiều cơ hội để vươn xa ra thị trường quốc tế khi nó đã có đầy đủ tiềm năng, chỉ cần có những bước đi hợp lý, khoa học và đồng bộ, và cần có những “cú hích” từ những con người đầy tâm huyết với quê hương như TS Nguyễn Quốc Vọng, cảm nhận hạnh phúc khi được “xắn tay áo” lăn lộn cùng mưa nắng với người nông dân. Bởi cả anh và người bạn đời của mình đều tâm niệm: “Gần 40 năm sống ở nước ngoài, đã tiếp xúc, làm việc với môi trường hiện đại, tiên tiến ở Nhật, ở Australia, chúng tôi hiểu về VN sẽ gặp nhiều khó khăn, nhưng có sao đâu, được trở về làm việc trên quê hương mình là vui rồi, hạnh phúc rồi. Làm việc cho người nước ngoài bao nhiêu năm, nay chúng tôi sẵn sàng đóng góp cho sự tiến bộ của đất nước. Người nông dân VN đã phải chịu thiệt thòi trong chiến tranh, giờ sống trong hòa bình mà cuộc sống vẫn còn nghèo khó. Phải làm điều gì đó để “trả nợ” cho người nông dân. Đó không chỉ là trách nhiệm mà còn là hạnh phúc của chúng tôi”.

Chiều đã xuống. Lát nữa đây TS Vọng lại bước vào một cuộc họp với Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam. Những ngày sau lại bay đi Hà Nội, rồi lại lên Lâm Đồng…Tất tả và bận rộn như một người nông dân thứ thiệt, nhưng là “nông dân có trí thức”, “nông dân công nghệ cao”, vị TS nông học ấy muốn trao tặng tất cả trái tim, tấm lòng và khối óc mình cho mảnh đất quê hương. Những gì anh “gieo” xuống đã đâm chồi nảy lộc!

T.P

Vợ chồng tiến sĩ Nguyễn Quốc Vọng: Hạnh phúc vì được làm việc cho quê nhà

Thứ tư, 25/07/2007

Tiến sĩ Nguyễn Quốc Vọng

Từ bỏ công việc ổn định với mức lương cao của một chuyên gia ở Úc để trở về nước; ngày ngày chạy xe máy vượt quãng đường hơn 35km mù mịt bụi và khói xe đến nơi làm việc; chấp nhận mức lương chỉ đủ trả tiền thuê nhà, tiền điện nước; sẵn sàng bắt tay xây dựng từ đầu để cùng các đồng nghiệp trong nước “cải tổ” lại ngành rau hoa quả Việt Nam với bao khó khăn chồng chất từ cơ chế đến kinh phí, nhân sự.

Thế nhưng, khi được hỏi: "trong vai trò đại diện Việt Nam làm việc với đối tác nước ngoài, cảm giác của anh thế nào?”, tiến sĩ Nguyễn Quốc Vọng (Việt kiều Úc) cười rạng rỡ: “Quá sướng!”.

Từ 2 năm nay, tiến sĩ Nguyễn Quốc Vọng đã cùng vợ - chị Nguyễn Thanh Tuyền, bắt tay thực hiện ước mơ “trở về nước làm việc cho quê hương”, một mong muốn mà anh chị đã ấp ủ ngay từ khi anh vừa tốt nghiệp Tiến sĩ Nông nghiệp Sinh vật học tại Nhật Bản năm 1977.

“Phần thưởng vinh dự mà Nhà nước dành cho tôi là được làm việc cho quê hương”

Đó là tâm sự của TS Nguyễn Quốc Vọng khi anh trở về làm việc với Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam ở Hà Nội.

Làm việc với Bộ Nông nghiệp và các Viện Nghiên cứu để thảo luận các chương trình phát triển nông nghiệp nước nhà; đại diện phía Việt Nam đón tiếp các phái đoàn của Úc, Canada sang Hà Nội thảo luận các dự án giúp Việt Nam phát triển nông nghiệp, TS Vọng hồ hởi: “Thật hạnh phúc! 30 năm qua tôi chỉ đại diện cho phía Úc, đất nước mà tôi định cư và làm việc, nay được góp sức cho quê hương thì hỏi có niềm vui nào to lớn hơn thế! Tôi thấy việc trở về của mình là có ý nghĩa, là thực sự góp tay vào việc cùng với mọi người đưa đất nước đi vào hội nhập. Chúng tôi đang có một niềm vui, niềm hạnh phúc to lớn”.

Khi mới trở về để thực hiện những bước đi ban đầu cho việc “góp tay đưa đất nước đi vào hội nhập”, vợ chồng tiến sĩ Vọng thuê một căn nhà nhỏ ở quận Đống Đa. Anh chị dviết cho tôi: “Sáng nào bọn này cũng đi bộ đến lăng Bác, dự lễ chào Quốc kỳ lúc 6g30, rồi tiếp tục đi bộ cho đến 7g để sau đó đi làm. Ai biết việc này cũng cười, nhưng đối với bọn này, “chào cờ” mang một ý nghĩa khác, xác nhận cho một cuộc trở về nguồn cội”. Cảm xúc ấy có lẽ chỉ những người thật sự gắn bó với quê hương, thật sự tâm huyết với việc được góp phần xây dựng mảnh đất chôn nhau cắt rốn còn nghèo nàn, lạc hậu mới có thể cảm nhận được. Tôi trân trọng và cảm ơn tấm tình ấy của anh chị Vọng - Tuyền. Bởi họ hoàn toàn có thể thụ hưởng hạnh phúc trong sự đủ đầy tại một đất nước mà họ đã làm việc, đã cống hiến bao năm qua; hoặc họ có thể về nước và sống trong sự sung túc nhờ những gì họ tích lũy được. Thế nhưng, như tôi đã từng viết về TS Vọng: “người khùng” mắc nợ nông dân Việt Nam; cả hai anh chị chưa muốn nghỉ ngơi; lại càng muốn được đem cái tâm, cái trí của mình cống hiến cho mảnh đất mà họ đã được sinh ra.

Chị Thanh Tuyền

Tháng 05.2007, TS Vọng chính thức ký hợp đồng làm chuyên gia cho Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, đồng thời anh còn làm việc với 3 Viện nghiên cứu và trường Đại học Nông nghiệp 1. Anh tâm sự: “Tôi làm việc với nhiều Viện và trường như thế này cũng chỉ vì muốn bù lại khoảng thời gian mình xa đất nước quá lâu. Cho nên tuy đi lại vất vả thật đấy nhưng nói chung là rất vui”. Giờ đây, địa chỉ nhà của anh chị là ở Gia Lâm, Hà Nội, Việt Nam. Ngày ngày TS Vọng chạy xe máy vượt 35km từ Gia Lâm (nơi anh chị thuê một căn hộ tại trường Đại học Nông nghiệp 1) đến Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam ở Thanh Trì, và 22km đến Viện Di truyền Nông nghiệp Việt Nam ở Từ Liêm trong khung cảnh “hỗn loạn” của giao thông Việt Nam và trong khói bụi mịt mù của công trường xây dựng. Cái áo trắng nhuốm đen vì bụi, cả hơi thở cũng thấy bụi, nhưng nói về chuyện này, cả hai anh chị đều cười và bảo rằng mình rất hạnh phúc vì rõ ràng mình đang được làm việc cho đất nước của mình.

“Tôi chỉ muốn cống hiến chứ không đòi hỏi”

Đang là chuyên viên nghiên cứu rau quả ngoại hạng, ngạch IV của Bộ Kỹ nghệ cơ bản NSW, Gosford, NSW, TS Vọng vẫn quyết tâm trở về Việt Nam. Công việc của anh hiện nay là xây dựng một Trung tâm Xuất sắc Rau Hoa Quả cho Viện Khoa học Nông nghiệp VN, đồng thời tạo cơ hội để các tổ chức nước ngoài ký kết các dự án hợp tác quốc tế với ngành Nông nghiệp VN; góp phần giúp cán bộ, chuyên viên đồng sự VN nâng cao trình độ chuyên môn cũng như Anh ngữ và giúp nâng cao chất lượng tờ tạp chí Khoa học Công nghệ của Viện.

Bận rộn là vậy nhưng TS Vọng vẫn tranh thủ mọi mối quan hệ cũng như những hiểu biết của mình để đem lại những lợi ích cho quê nhà. Khi hiệu phó trường Đại học quốc tế RMIT làm việc với Viện Khoa học Nông nghiệp về một dự án đào tạo tiến sĩ, TS Vọng đã làm việc với RMIT và tranh thủ được sự giúp đỡ của họ. Từ việc nghiên cứu sinh phải đóng học phí 18.000 đô la Úc, TS Vọng đã thuyết phục để phía RMIT giảm 10.000 đô Úc, đồng thời trong quá trình học tập, họ sẽ hỗ trợ tiền vé máy bay để sinh viên được về Việt Nam nghiên cứu. Nhận thấy đây là một chương trình rất hữu ích trong việc đào tạo cán bộ chuyên môn cho đất nước, TS Vọng lại tiếp tục liên lạc với Đại học RMIT để họ cấp học bổng cho bất cứ sinh viên nào có nhu cầu và năng lực sang Úc lấy bằng thạc sĩ, tiến sĩ. Trường đại học RMIT không chỉ đồng ý mà còn mời TS Vọng giảng dạy cho RMIT.

Họ luôn đồng thuận với nhau, ngay cả việc trở về quê hương làm việc cũng vậy.

Trong quá trình làm việc với TS Vọng, Đại học Nông nghiệp 1 cũng đã quyết định sẽ mở thêm bộ môn Công nghệ Rau Hoa Quả vào năm học tới đây. Và với sự giúp sức của TS Vọng trong việc tìm kiếm học bổng sang Úc, Nhật cũng như liên hệ với các công ty xuất nhập khẩu để đảm bảo khi ra trường học sinh sẽ có việc làm ngay, ĐH Nông nghiệp 1 sẽ xây dựng Công nghệ Rau Hoa Quả thành bộ môn công nghệ cao, sinh viên sẽ học tập bằng tiếng Anh và dự kiến ban đầu chỉ tuyển khoảng 75 em.

Không chỉ có vậy, từ những lần về nước trước đây, với sự hỗ trợ của chị Thanh Tuyền, TS Vọng đã thực hiện thí điểm ở Hà Nội, Lâm Đồng những cơ sở sản xuất hạt giống để xuất khẩu sang Nhật. Với thế mạnh về chuyên môn cũng như các mối quan hệ của mình, anh chị đã áp dụng kỹ thuật tiên tiến của nước ngoài vào việc gây giống cây trồng (hạt bầu, bí). Hiện nay chị Tuyền là người trực tiếp phụ trách dự án này. Chị cho biết phía đối tác Nhật Bản đã đầu tư cho dự án lai tạo hạt giống F1. “Nông dân sẽ có tiền, các chuyên gia khuyến nông cũng sẽ có việc làm khi chuyển giao công nghệ cho bà con nông dân” - chị Tuyền hồ hởi.

Từ khi “về với nhau” với “giao kèo” phải luôn “tương kính như tân”, đồng cảm và chia sẻ mọi điều, anh chị không chỉ là vợ chồng mà còn là anh em, đồng nghiệp; là tai, là mắt của nhau. Có chị, anh luôn yên tâm làm việc. Sát cánh bên anh trong những chuyến đi thực địa, chị hiểu thêm người nông dân muốn gì, nghĩ gì. Và trên hết, họ luôn đồng thuận với nhau, ngay cả việc trở về quê hương làm việc cũng vậy. Chị luôn ủng hộ và hỗ trợ anh. Vì thế, dẫu môi trường làm việc ở quê nhà còn nhiều khó khăn nhưng anh chị vẫn luôn cảm thấy hạnh phúc.

Niềm hạnh phúc ấy không chỉ biểu hiện ở ánh mắt tin yêu họ dành cho nhau: trân trọng và chia sẻ, mà xuất phát từ sự đồng cảm sâu sắc - anh chị vẫn tâm niệm: “chúng tôi muốn được cống hiến chứ không đòi hỏi gì cho mình. Những năm đất nước chìm trong chiến tranh, chúng tôi được học tập ở nước ngoài, không phải chịu gian khổ, đói khát, nên giờ đây là lúc chúng tôi muốn được làm việc cho quê hương mình”.

Theo VietNamNet

Tiểu sử Obama qua ảnh - phần 1

Sun, 09 Nov 2008 18:46:29 +0700

Sự kiện nước Mỹ bầu ra vị TT da màu đầu tiên đang gây sự chú ý của nhiều người.

Xin giới thiệu tóm tắt tiểu sử Barach Obama - Tổng Thồng Hoa Kỳ mới được bầu qua một số ảnh.

Nguồn http://www.rollingstone.com

E ngại để nhiều ảnh trong một bài thì sẽ làm nó ì ạch khi mở ra, tôi chia làm nhiều phần. Hôm nay là phần 1.

Chụp cùng Ann, mẹ của Obama, thời kỳ còn học mẫu giáo ở Hawaii

Chụp cùng với bố, đầu năm 1970

Chụp cùng mẹ, bố dượng người Indonesia và em gái Maia

Chụp với ông bà ngoại Stanley and Madelyn Dunham, tại New York, nơi ông chuẩn bị vào Columbia University, 1982.

Barack Obama và vợ, Michelle, chụp vào ngày cưới, 18 tháng 10 năm 1992

Kỷ niệm sinh nhật lần thứ 43, 4-8-2004 ở Matteson, Illinois.

Barack Obama chụp với Amber Tamblyn and em gái Maia tại Liên hoan nhạc Rock thường niên lần thứ 12 tổ chức ở Bảo tàng Quốc gia ngày 8 tháng 6 năm 2005, Washington, DC.

Obama thị sát vùng bị tàn phá do cơn bão Katrina gây ra.

Obama chụp ảnh trên đường đến Capitol building, 16-1- 2007, Washington, DC.

Chụp với Hillary Clinton trong quá trình chạy đua vào cương vị ứng cử viên Tổng Thống của Đảng Dân chủ. 1-2-2007, Washington, DC.

Tài hùng biện

Hình ảnh một người cha, một người "bình thường"

Hình ảnh một con người của dân chúng

(còn tiếp)

Barack Hussein Obama II (IPA: /bəˈɹɑk oʊˈbɑː.mə/, sinh ngày 4 tháng 8 năm 1961 tại Honolulu, Hawaii, Hoa Kỳ) là Tổng thống tân cử của Hoa Kỳ. Ông đánh bại Thượng Nghị sĩ John McCain trong kỳ tổng tuyển cử ngày 4 tháng 11 năm 2008 để trở thành tổng thống thứ 44 của Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ. Ngày lễ nhậm chức cho nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của Obama sẽ diễn ra vào ngày 20 tháng 1 năm 2009. Ông là Thượng Nghị sĩ Hoa Kỳ đại diện tiểu bang Illinois, và được Đảng Dân chủ đề cử làm ứng cử viên cho kỳ bầu cử tổng thống năm 2008, trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên được một chính đảng quan trọng tại Hoa Kỳ chọn lựa cho cuộc đua vào Nhà Trắng. Sau khi tốt nghiệp Đại học Columbia, và Trường Luật Đại học Harvard; nơi ông từng là Chủ nhiệm của tờ tạp chí Harvard Law Review, Obama nhận công việc của một chuyên viên tổ chức cộng đồng và luật sư tập sự chuyên ngành luật nhân quyền, trước khi đắc cử vào Thượng viện Tiểu bang Ilinois và phục vụ tại đây từ năm 1997 đến 2004. Sau thất bại khi tranh cử vào Viện Dân biểu Hoa Kỳ trong năm 2000, Obama tuyên bố chiến dịch tranh cử cho Thượng viện vào tháng 1 năm 2003. Sau chiến thắng vang dội trong kỳ bầu cử sơ bộ trong tháng 3 năm 2004, ông được mời đọc diễn văn tại Đại hội Toàn quốc Đảng Dân chủ vào tháng 7 năm 2004. Tháng 11 năm 2004, Obama đắc cử vào Thượng viện Hoa Kỳ với 70% phiếu bầu. Là thành viên khối thiểu số trong Quốc hội kỳ 109, Obama đồng đệ trình các dự luật kiểm soát vũ khí quy ước, và nâng cao trách nhiệm công luận trong việc sử dụng ngân sách liên bang. Ông cũng mở các cuộc viếng thăm chính thức đến Đông Âu, Trung Đông, và châu Phi. Trong Quốc hội kỳ 110 hiện nay, Obama bảo trợ các dự luật liên quan đến các vấn đề trong lĩnh vực vận động hành lang, gian lận bầu cử, biến đổi khí hậu, khủng bố hạt nhân, và chăm sóc quân nhân hồi hương. Khi tham gia tranh cử tổng thống vào tháng 1 năm 2007, Obama tập chú vào các vấn đề như triệt thoái binh sĩ Mỹ khỏi Iraq, gia tăng khả năng độc lập năng lượng, hạn chế ảnh hưởng vận động hành lang, và phát triển chương trình chăm sóc sức khỏe phổ quát, xem chúng là các ưu tiên quốc gia. Theo Văn phòng Lịch sử Thượng viện Hoa Kỳ, ông là thượng nghị sĩ người Mỹ gốc Phi thứ năm trong lịch sử Mỹ và là người Mỹ gốc Phi duy nhất đang phục vụ trong Thượng viện. Obama tuyên bố tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2008 từ tháng 2 năm 2007, và được Đảng Dân chủ chọn làm ứng cử viên đại diện với ứng cử viên phó tổng thống liên danh tại Đại hội Đảng Dân chủ Toàn quốc. Ông thắng cử với 53% số phiếu phổ thông và 364 phiếu đại cử tri, đánh bại đối thủ chính là ứng cử viên Cộng hòa John McCain, người nhận 46% số phiếu phố thông và 162 phiếu đại cử tri. Ông là người Mỹ gốc Phi đầu tiên thắng cử chức vụ này.

Obama chào đời ngày 4 tháng 8 năm 1961 tại Trung tâm Y khoa Kapionlani ở Honolulu, Hawaii, là con trai của Barack Obama, Sr., một công dân Kenya da đen, và Ann Dunham, một phụ nữ da trắng đến từ Wichita, Kansas. Hai người gặp nhau khi đang theo học tại Đại học Haiwaii tại Manoa, nhưng lại sống ly thân khi cậu bé mới lên hai, và cuối cùng đã ly dị. Cha của Obama trở về Kenya, chỉ gặp con mình một lần duy nhất trước khi mất vì tai nạn xe hơi năm 1982. Sau đó Dunham kết hôn với một công dân Indonesia, năm 1967 gia đình dọn đến Jakarta, Obama nhập học các trường ở đây cho đến 10 tuổi, rồi trở về Honolulu sống với ông bà ngoại, học tại Trường Punahou từ lớp năm (năm 1971) cho đến khi tốt nghiệp trung học năm 1979. Năm 1972, mẹ của Obama trở lại Hawaii trong vài năm rồi quay về Indonesia để làm việc. Bà mất năm 1995 vì bệnh ung thư buồng trứng. Obama đến Los Angeles, học tại trường Đại học Occidental trong hai năm, rồi sang Thành phố New York, theo học tại Đại học Columbia, môn khoa học chính trị chuyên ngành quan hệ quốc tế. Obama tốt nghiệp Đại học Columbia năm 1983 với văn bằng cử nhân, rồi đến làm việc tại Tập đoàn Doanh nghiệp Quốc tế và Nhóm Nghiên cứu Quyền lợi Công cộng New York. Sau bốn năm sống ở Thành phố New York, Obama dọn đến Chicago, trở thành chuyên viên tổ chức cộng đồng trong ba năm từ tháng 6 năm 1985 đến tháng 5 năm 1988 trong cương vị giám đốc cho Đề án Phát triển Cộng đồng, một tổ chức cộng đồng lúc đầu bao gồm 8 giáo xứ Công giáo ở vùng Đại Roseland. Trong ba năm làm việc cho tổ chức tôn giáo này, số nhân viên của Obama từ 1 người tăng lên 13, ngân quỹ từ 70 000 USD lên 400 000 USD, với thành quả là thiết lập một chương trình huấn nghiệp, một chương trình dự bị đại học và một tổ chức bảo vệ quyền của người thuê nhà tại Altgeld Gardens. Obama cũng phụ trách việc tư vấn và hướng dẫn cho một học viện tổ chức cộng đồng có tên Gamaliel Foundation. Đến giữa thập niên 1980, lần đầu tiên Obama đến thăm Âu châu trong ba tuần, kế đến là Kenya trong năm tuần, tại đây lần đầu ông có cơ hội gặp những người họ hàng. "Cha mẹ tôi không chỉ chia sẻ với nhau tình yêu trong mơ, mà còn chia sẻ với nhau niềm tin vào các cơ hội rộng mở trên đất nước này. Họ cho tôi cái tên châu Phi, Barack, nghĩa là người được chúc phúc, vì họ tin rằng ở nước Mỹ bao dung, tên của bạn không thể là rào cản đến thành công. Họ tưởng tượng rằng tôi sẽ đến những trường học tốt nhất mặc dù họ không giàu, bởi vì ở nước Mỹ hào phóng, bạn không cần phải giàu mới có thể đạt được những ước mơ." Barack Obama, Diễn văn tại Đại hội Toàn quốc Đảng Dân chủ năm 2004. Cuối năm 1988, Obama nhập học Trường Luật Đại học Harvard. Vào cuối năm thứ nhất, dựa trên thành tích học tập và một cuộc thi viết, Obama được chọn làm biên tập viên cho Tạp chí Luật Harvard. Đến năm thứ hai, ông đắc cử chức Chủ nhiệm của tạp chí này, một vị trí thiện nguyện trọn thời gian với chức năng chủ trì, điều hành một ban biên tập 80 người. Sự kiện một người da đen đảm nhiệm chức vụ Chủ nhiệm Tạp chí Luật Harvard đã thu hút sự chú ý của báo giới. Năm 1991, Obama tốt nghiệp hạng giỏi (magna cum laude) với học vị tiến sĩ luật (J.D.), trở về Chicago và làm việc tại các Công ty Luật Sidley & Austin (1989), và Hopkins & Sutter (1990). Nhờ nổi tiếng từ sự kiện là người da đen đầu tiên đắc cử Chủ nhiệm Tạp chí Luật Harvard, Obama được mời gọi cho các hợp đồng viết sách về quan hệ chủng tộc. Muốn tuyển dụng Obama vào Ban giáo sư, Trường Luật Đại học Chicago dành cho ông một học bổng và một văn phòng để viết sách. Không thể hoàn tất cuốn sách trong vòng một năm như dự định vì muốn thêm vào những hồi ức cá nhân, Obama và vợ đến Bali để tập trung cho công việc. Đến giữa năm 1995, cuốn sách được xuất bản dưới tựa đề Dreams from My Father. Từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1992, Obama điều hành Đề án Bầu phiếu Illinois, với sự cộng tác của 10 đến 700 thiện nguyện viên nhắm vào mục tiêu vận động từ 150 000 đến 400 000 cử tri người Mỹ gốc Phi trong tiểu bang đăng ký đi bầu. Đề án này khiến Crain’s Chicago Business ghi tên Obama vào danh sách “Bốn mươi nhân vật U 40 có thế lực nhất” năm 1993. Sau đó, Obama dành 12 năm để dạy luật hiến pháp tại Trường Luật Đại học Chicago, bốn năm đầu (1992-1996) là giảng viên, tám năm sau (1996-2004) là giảng viên trưởng. Năm 1993, Obama gia nhập công ty luật Davis, Miner, Barnhill & Galland, làm việc trong chuyên ngành luật dân sự và phát triển kinh tế cộng đồng, cho đến năm 2004.

Thư ngỏ gửi bác Hoàng Đình Quang

Thu, 19 Jun 2008 16:02:59 +0700

Đã nhiều lần tôi vào comm bên trang của bác nhưng đều được thông báo là IP cúa tôi đã bị chặn nên tôi đành bỏ luôn, không comment nữa.

Hôm nay bác có thư ngỏ gửi tôi và Nguyên Hùng, tôi vào trả lời vẫn không được, đành mở một bài bên này để trả lời bác.

Bác xem lại giúp cho, xem cái IP của tôi có nhầm với IP của ai mà bác có ý định ngăn chặn không?

Mấy chục cái kênh kia: Trung Quốc, Mỹ, HK, Úc... mà chúng ta thấy trên TH cáp hầu hết là những kênh miễn phí, chúng nó rất ít khi phát những chương trình mà chính chúng nó phải bỏ tiền ra mua bản quyền để cho dân Việt nam mình xem chùa đâu bác Quang ạ. Còn ở ngay nước chúng nó, các kênh thu phí vẫn phát bóng đá, bóng đấm như điên.

Riêng giải Euro2008 này, LĐBĐ châu ÂU (UEFA) đã chính thức thông báo đồng ý cung cấp bản quyền truyền hình 31 trận đấu trong khuôn khổ VCK Euro 2008 cho 2 đối tác ở khu vực Đông Nam Á là VTV và Media Nusantara Citra (MNC) - Indonesia. Thật ra, đây vẫn đang là vấn đề tranh cãi. EURO này là lần đầu tiên UEFA bán bản quyền truyền hình theo từng thị trường riêng rẽ. ESPN kô truyền Euro2008 sang khu vực ĐNÁ có lẽ vì lý do đó? Khi các nhà báo viết hoặc nói “bóng đá chinh phục cả thế giới" là họ nói bằng ngôn ngữ báo chí thậm xưng (nhà văn nói láo, nhà báo nói thêm, xin lỗi nhân ngày các nhà báo!), bác còn lạ gì chuyện này nữa?

Bác thấy chưa, chắc chắn bóng đá đã chinh phục được cô gái đẹp trong ảnh, đến nỗi cô ta thoát y chạy vào sân!

“CHÚNG TA CÙNG UÔNG MỘT CHUNG RƯỢU ĐÀO”

Thu, 29 May 2008 15:09:04 +0700

Lời nói trước: Gs Tương Lai - tên thật là Tương - là bạn thân của một người anh của tôi.

Thấy tôi có đưa lại bài viết của Gs Tương Lai trên blog của mình, người anh của của tôi đã cung cấp thêm một số bài biết của Giáo sư, tôi xin lần lượt đưa lên đây.

Bài đã đăng trên “Người Đại biểu Nhân dân” ngày 30.4.2008

“CHÚNG TA CÙNG UÔNG MỘT CHUNG RƯỢU ĐÀO”

Suy tư nhân ngày 30 tháng 4 và 19 tháng 5.2008

Tương Lai

Đó là “chung rượu đào” Bác Hồ hứa cùng uống với nhân dân cả nước khi cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp bắt đầu với tiếng súng rền vang của quân dân Nam Bộ. Vào Tết Bính Tuất năm 1946, tức là hơn 3 tháng sau ngày Nam bộ kháng chiến 23.9.1945, trong thư chúc Tết, Bác Hồ có mấy câu thơ :

Bao giờ kháng chiến thành công,
Chúng ta cùng uống một chung rượu đào.
Tết này ta tạm xa nhau,
Chắc rằng ta sẽ Tết sau sum vầy”.

Tuy rằng cái “Tết sau” ấy cần phải có một quãng thời gian 30 năm, song “ rượu đào” mà Bác Hồ chuẩn bị cho ngày “sum vầy”đã được chưng cất, gìn giữ trong lòng nhân dân Nam Bộ và nhân dân cả nước suốt bấy nhiêu năm. Tính thời điểm cuộc kháng chiến lần thưa nhất thành công đã 54 năm, rồi khúc hùng ca “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng” cất lên ngày 30 tháng tư năm 1975 tính ra cũng đã 33 năm. Lời hẹn ước của Bác về ngày “chúng ta cùng uống một chung rượu đào” kể từ dạo ấy tính ra đã hơn nửa thế kỷ.

Đó là nửa thế kỷ bi hùng của bao biến động. Và từ những biến động ấy, ngày ta càng nghiệm ra cái tầm cao của trí tuệ Hồ Chí Minh, nhịp đập mãnh liệt trái tim lớn của một con người chỉ có một ham muốn, “ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành. Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá , trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi.” Đây là câu trả lời các nhà báo nước ngoài tại Hà Nội ngày 21.1.1946 với tư cách là Chủ tịch nước. Một năm sau đó, ngày16.7.1947, cũng trả lời một nhà báo nước ngoài, ý ấy được nhắc lại :“Tôi chỉ có một điều ham muốn là làm cho Tổ quôc tôi được độc lập, thống nhất, dân chủ. Bao giờ đạt được mục đích đó tôi sẽ trở về làm một người công dân du sơn ngoạn thủy, đọc sách làm vườn”.

“Chung rượu đào” Bác hẹn chính là biểu tượng xúc động và sâu lắng của trái tim lớn ấy, cũng là minh chứng của tầm tư duy của bộ óc thiên tài ấy. Lời hẹn ước ấy cũng là niềm tin tất thắng vào sự nghiệp của nhân dân, niềm tin của một bản lĩnh Hồ Chí Minh. Ở đấy, có sự hòa quyện nhuần nhị lý trí với tình cảm và tâm linh, sự gắn kết rất tự nhiên giữa tâm hồn nhạy cảm của một nhà thơ đậm cốt cách phương Đông, với ứng xử tinh nhạy của một chính khách và sự khoan hòa nhân ái của một lãnh tụ nhân dân. Đặc điểm nổi bật ấy tạo ra phong cách Hồ Chí Minh, không trộn lẫn vào đâu được. Phạm Văn Đồng có một nhận định rất sâu sắc : “Thiên tài của Hồ chí Minh là nắm bắt rất nhanh quy luật của lịch sử và biết vận dụng nó đúng nơi, đúng lúc, đúng mức, đúng cách để làm ra lịch sử”…Với sự nhạy cảm đặc biệt về chính trị, Hồ Chí Minh thường đánh giá đúng đắn những thời điểm bước ngoặt”1.

“Chung rượu đào” ấy phảng phất như lời tiên tri mà vào thời điểm xuất hiện, người ta cảm nhận như là sự bí ẩn của lịch sử. Nó cùng loại với những câu trích dẫn dưới đây : Chẳng han, câu “45 sự nghiệp hoàn thành”* trong diễn ca “Lịch sử Việt Nam” làm cuối năm 1941. Cùng với câu ấy là sự cả quyết rằng “1945. Việt Nam Độc Lập”, cột mốc kết thúc danh mục “Những năm quan trong” kèm theo diễn ca đó 2. Hoặc một câu khác của Bác vào tháng 12 năm 1967, trong buổi làm việc với Bộ Tư lệnh Phòng không-Không quân, Người nói : “sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng sẽ đưa B52 ra đánh Hà Nội, rồi có thua mới chịu thua…Nó chỉ chịu thua sau khi thua trên vùng trời Hà Nội”, nghĩa là 5 năm trước trận “Điện Biên Phủ trên không” dẫn đến Hội nghị Paris 1973, để 2 năm sau là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử giải phóng Miền Nam , thống nhất đất nước!

Phải chăng hiện thực đã giải mã những cái gọi là “bí ẩn lịch sử” ấy trong những dự báo, những tiên đoán của bộ óc vĩ nhân? Còn có rất nhiều những chuyện như vậy về Bác Hồ. Những chuyện ấy gợi nhớ lại một luận điểm :“Một quá khứ gần và một quá khứ xa, ít hay nhiều hòa vào nhau trong sự đa dạng của thời hiện tại : trong khi một lịch sử gần đây chạy nhanh về với chúng ta thì một lịch sử xa xưa lại chạy đến với chúng ta bằng những bước chân chậm rãi”3. Đó là ý tưởng của F.Braudel, tác giả của nhiều công trình nghiên cứu lịch sử nổi tiếng, và theo ông : “tại tiếp điểm của các thời kỳ rộng lớn thường xuất hiện những bộ óc siêu việt mà nhiều thế hệ được thể hiện ngay ở đó”4.

Hồ Chí Minh chính là một trong những bộ óc như vậy. Charles Fourniau, nhà sử học nổi tiếng của Pháp, từng khẳng định “cần làm nổi bật một cách hiển nhiên và trên mọi tầm vóc, hình ảnh một con người đã là một trong ba hoặc bốn nhân vật vĩ đại nhất của phong trào công nhân và cách mạng thế giới, một trong những vĩ nhân của thế kỷ chúng ta”5.

Có được như vậy vì, Hồ Chí Minh kế thừa thật sáng tạo những tinh hoa của truyền thống ông cha, trong đó có những nhân vật kiệt xuất được xuất hiện “tại tiếp điểm của các thời kỳ rộng lớn” trong lịch sử dân tộc. Chúng ta có quyền tự hào về những nhân vật kiệt xuất đó mà sự nghiệp của họ đã tô thắm những trang lịch sử hào hùng.

Xin chỉ dẫn ra đây một vài câu thơ của những anh hùng vừa đánh giặc vừa làm thơ, hoặc đánh thắng giặc rồi thì có thơ như bài thơ của Trần Quang Khải, vị tướng tài đã lãnh đạo ba quân từng “Đoạt sáo Chương Dương độ. Cầm hồ Hàm Tử quan” (Bến Chương Dương đoạt giáo giặc, Cửa Hàm Tử bắt quân thù). Hay bài thơ của vua Trần Nhân Tông ở Chiêu Lăng thế kỷ XIII.

Những người làm thơ ấy là những người đã đánh thắng đạo quân xâm lược mạnh nhất của thời ấy. Cân phải đặt bối cảnh của đất nước ta vào buổi ấy mới thấy hết được bản lĩnh của ông cha ta, dám ba lần quyết chiến và quyết thắng một đế quốc mà vó ngựa xâm lược của chúng từng xéo nát nhiều vùng lãnh thổ rộng lớn từ Á sang Âu. Nên nhớ, buổi ấy ông cha ta phải “đơn thương độc mã”, không hề có một sự “hậu thuẫn quốc tế” nào để chống lại một đế chế từng kiểm soát một vùng lãnh thổ rộng lớn trải dài từ bờ Thái Bình Dương đến bên kia Hắc Hải chưa từng có trong lịch sử!

Bản lĩnh ấy lớn biết bao, không chỉ là bản lĩnh của những người lãnh đạo, mà là bản lĩnh của cả dân tộc, khiến cho mãi về sau nhân dân vẫn luôn nhắc đến : “Bạch đầu quan sỉ tại, Vãng vãng thuyết Nguyên Phong” (Người lính già đầu bạc, Mãi kể chuyện Nguyên Phong). Người lính ấy thật xứng với những vị tướng anh hùng của mình. Lãnh đạo cánh quân chủ lực đánh tan tác quân giặc, ruớc vua về kinh sư, Thượng tướng Trần Quang Khải, sau hai câu thơ nói lên chiến công dẫn ra ở trên là ý chí “Thái bình tu trí lực. Vạn cổ thử giang san”( Thái bình nên gắng sức. Non nước ấy ngàn thu). Đánh giặc là để có thái bình mà xây dựng đất nước, để có được “Vạn cổ thử giang san”!

Vị tướng ấy cũng thật xứng với Vua của mình. Dẹp tan quân xâm lược, Vua làm lễ dâng thắng trận ở Chiêu Lăng, nơi giặc đã khai quật muốn phá đi nhưng không phạm được tới quan tài, khi giặc thua, chân ngựa đá ở lăng đều bị lấm bùn, Trần Nhân Tông đã có thơ “ Xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã, Sơn hà thiên cổ điện kim âu. (Xã tắc hai phen bon ngựa đá. Non sông, muôn thưở vững âu vàng). “Âu vàng” là biểu tượng sự toàn vẹn và vững chắc của lãnh thổ một nước.

Để “muôn thưở vững âu vàng”, Đại Việt Sử ký toàn thư chép : “Mùa hạ, tháng tư (tức là chỉ hơn nửa tháng sau lễ bái yết Chiêu Lăng. TL), Thượng hoàng ngự ở hành lang Thị vệ (vì cung điện bấy giờ đã bị giặc đốt hết), đại xá thiên hạ. Những nơi bị binh lửa cướp phá thì miễn toàn bộ phần tô, dịch, các nơi khác thì miễn giảm theo mức độ khác nhau”.* Lại chép “trước kia, người Nguyên vào cướp, vương hầu, quan lại nhiều người đến doanh trại giặc xin hàng. Đến khi giặc thua, bắt được cả một hòm biểu xin hàng. Thượng hoàng sai đốt hết đi để yên lòng những kẻ phản trắc!”.** Khó có một ứng xử khoan dung của người thắng trận với ý nghĩa tiêu biểu và sâu sắc đến thế mà sử sách đã ghi lại. Ngay với kẻ thù, khi chúng đã thất trận, cũng nhận được sự khoan dung đó. Đại Việt Sử ký toàn thư chép: “Đỗ Hành bắt được Ô Mã nhi và Tích Lê Ngọc dâng lên thượng hoàng. Thượng hoàng sai dẫn lên thuyền ngự, cho cùng ngồi, nói chuyện với chúng và uống rượu vui vẻ”*. Sử cũng chép “Vua trông thấy thủ cấp của Toa Đô, thương hại nói “ Người làm tôi phải như thế này” *. Sử chép lời bình của Ngô Sĩ Liên : “ Than ôi! Câu nói ấy của vua thực là câu nói của bậc đế vương! Nói rõ đại nghĩa để người bề tôi muôn đời biết rằng trung với vua, chết vì phận sự là vinh, tuy chết mà bất hủ, mối quan hệ lớn lắm vậy”*.

Có được bản lĩnh thắng giặc rồi thì gắng sức xây dựng lại đất nước trong thái bình, để giữ cho được sự toàn vẹn và vững chắc đất nước, mới có được sự khoan dung đó. Chính con người đảm đương trọng trách “Quốc công Tiết chế”, bộ óc của hai cuộc kháng chiến chống đế quốc Nguyên-Mông, đã dõng dạc “Bệ hạ muốn hàng xin hãy chém đầu tôi trước đã”, cũng lại là con người tin chắc vào thắng lợi khi giặc Nguyên-Mông kéo vào lần thứ ba đã cả quyết rằng “Năm nay đánh giặc nhàn”. Và cũng con người ấy khẳng định “Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách giữ nước vậy”** Cũng trên tinh thần khoan thư sức dân đó, nhằm tránh cho dân phải gánh cái gánh nặng thuế khóa để cung phụng cho bộ máy quan tước của triều đình, sử cũng đã chép thượng hoàng Trần Nhân Tông khi biết được Anh Tông từng ban tước hơi nhiều cho các quan trong triều “đã sai lấy sổ xem rồi ghi vào trong đó rằng “Sao lại có một nước bé bằng bàn tay mà phong quan tước nhiều như thế, từ đó lại càng thận trọng khi ban chức tước!*

Phải đánh giặc vì thế chẳng đặng đừng, hơn nữa, đó chính là chuyện “nhân nghĩa”, như xác định của Nguyễn Trãi : “Phàm mưu việc lớn, phải lấy nhân nghĩa làm gốc, nên công to phải lấy nhân nghĩa làm đầu” (Quân trung từ mệnh tập). Vì vậy, mở đầu Cáo bình Ngô, ông viết : “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân. Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”. “Điếu phạt” tức là điếu dân phạt tội, nghĩa là thăm dân, đánh kẻ có tội. Ở thế kỷ XV, một quan điểm về dân như vậy quả là cao cả và cũng rất hiện đại. Cho nên, đánh giặc là vì dân, mà đánh thắng giặc rồi thì phải dốc sức lo cho dân, để sao cho “khắp thôn cùng xóm vắng không có tiếng oán giận sầu than”. Nguyễn Trãi tâu với vua như vậy khi lĩnh mệnh soạn ra “Thạch khánh đồ” và “Giao tự đại lễ” (đã bị cướp mất): “ Hòa bình là gốc của nhạc.Thanh âm là văn của nhạc…Nguyện xin bệ hạ yêu thương, nuôi dưỡng dân chúng để sao cho khắp thôn cùng xóm vắng không có tiếng oán giận sầu than đó chính là cái gốc của nhạc vậy”. Tinh thần khoan dung đó chính là sự kết nối của lịch sử, kế thừa truyền thống của ông cha. Khoan dung là một nét tinh hoa của truyền thống Việt. Đó là cương lĩnh dựng nước của Khúc Hạo, khởi đầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quốc gia độc lập từ năm 907 : “chính sự cốt chuộng sự khoan dung, giản dị” khiến cho “nhân dân đều được yên vui”.

Nhân dân đều được yên vui, đó là mục tiêu cao nhất mà vì mục tiêu đó, bao thế hệ Việt Nam trong lịch sử đã quật cường chiến đấu. Cuộc chiến đấu chỉ có ý nghĩa khi trên mảnh đất thấm đẫm máu của ông cha, con cháu của họ phải được sống trong dân chủ, tự do, công bằng và hạnh phúc. Vì, như Bác Hồ từng chỉ ra từ những ngày đầu khi chính quyền cách mạng còn trong trứng nước : “nếu nước độc lập mà dân không hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”.6

Chiến tranh dù sao cũng là hiện tượng bất bình thường trong đời sống con người. Buộc phải chấp nhận sự bất bình thường đó để lấy lại cuộc sống bình thường xứng đáng với bao hy sinh xương máu của nhiều thế hệ, đó là tinh thần xuyên suốt lịch sử dựng nước và giữ nước của ông cha ta.

“Chung rượu đào” mà Bác Hồ chuẩn bị ngay từ ngày khởi đầu của cuộc kháng chiến chông thực dân Pháp , mở đầu cho một hành trình suốt ba mươi năm, là nhất quán với quyết tâm “đến ngày thắng lợi, ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn,to đẹp hơn”.Hơn một nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày Bác Hồ hẹn với nhân dân “chúng ta cùng uống một chung rượu đào” .

Chiến tranh cũng đã lùi xa hơn một phần ba thế kỷ! Phải chăng đã đến lúc những người Việt Nam không phân biệt quá khứ, ý thức hệ hãy cùng uống “chung rượu đào” được chưng cất trên tinh thần khoan dung và hòa hợp của truyền thống dân tộc, để cùng phấn đấu đưa đất nước bứt lên trong giai đoạn lịch sử mới.

Khi tiến trình phát triển và hội nhập đi vào chiều sâu, trong quỹ đạo phát triển của thế giới, ngay cả những kẻ thù cũ trong chiến tranh cũng đã trở thành những đối tác tin cậy trong các hoạt động kinh tế, văn hóa, thì trong nội bộ đất nước, khi đã nguyện khép lại quá khứ, hướng tới tương lai, sao không quyết liệt xóa bỏ những định kiến, những trói buộc của lối tư duy cũ “ai thắng ai” trong một bối cảnh mới mà khả năng “cùng thắng” đã được chứng minh.

Vả chăng, với việc trở thành một thành viên của WTO, là “một ngôi sao mới nổi” trên bầu trời thương mại thế giới, đất nước ta đã tự đặt mình vào trong quỹ đạo của sự phát triển của cộng đồng quốc tế, đã là một hệ thống thích nghi phức tạp trong hệ thống thích nghi phức tạp hơn, không thể không có những bứt phá trong tư duy dẫn đến những bứt phá trong chủ trương, chính sách, giải pháp để có hành động thiết thực, tạo ra động lực mới của sự nghiệp phát triển đất nước.

Diễn biến của những biến động trong sự chuyển tiếp từ thế kỷ XX sang thế kỷ XXI đã cho thấy rằng, những ai còn chần chừ tin rằng tương lai sẽ là sự tiếp tục đơn thuần cúa quá khứ, sẽ sớm thấy mình bị hụt hẫng và đã quá muộn để tránh được điều không thể tránh khỏi, nếu không có một đôi mắt mới để nhìn vào thế giới.

Kỷ niệm 30.4 năm nay diễn ra sau ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, ngày được Nhà nước ta quyết định là ngày quốc lễ, khẳng định thêm một bước ý thức dân tộc và tinh thần yêu nước là truyền thống tốt đẹp nhất của nhân dân ta. Cũng là năm Đại lễ Phật đản Thế giới được tổ chức tại Hà Nội, một dịp hiếm có để nhân dân ta cầu chúc cho “quốc thái, dân an”. Không có thù hận, đẳng cấp, sang hèn của những người Việt Nam yêu nước có máu cùng màu đỏ, nước mắt cùng vị mặn. , như tư tưởng từ bi của đức Phật. Vả chăng, trí tuệ chính là cái dẫn dắt tinh thần từ bi, hỉ xả cũng như đức khoan dung, hòa hợp.

“Chung rượu đào” của Bác Hồ hẹn ước cùng uống với nhân dân cả nước chính là kế tục truyền thống khoan dung khiến cho “nhân dân đều được yên vui” vốn là tinh thần của Cương lĩnh dựng nước mở đầu thời kỳ tự chủ những năm đầu thế kỷ thứ X. Truyền thống ấy được hiện đại hóa trong thời đại của nền văn minh trí tuệ thế kỷ XXI này. Phải “hiện đại hóa truyền thống gắn liền với truyền thống hóa hiện đại” trong việc kỷ niệm những sự kiện lịch sử có tầm vóc xuyên suốt thời gian như ngày 30 tháng Tư và ngày 19 tháng Năm. Nhắc lại lịch sử không phải để mượn y phục của người xưa để hiện lên sân khấu mới của lịch sử, mà là để tìm thấy trong dòng chảy bất tận của lịch sử nguồn sức mạnh vô bờ chuyển thành động lực cho sự nghiệp phát triển đất nước hôm nay. Có như vậy thì thế hệ hôm nay mới xứng đáng với sự hy sinh của ông cha để dựng nước và giữ nước. Trên mảnh đất thấm đẫm mồ hôi và máu của ông cha, cây hạnh phúc được nuôi dưỡng bằng dân chủ và tự do phải mọc lên và đâm hoa, kết trái. Bởi vì nếu không thế, thì như lời Chủ tích Hồ Chí Minh đã dẫn ra ở trên : “nếu nước độc lập mà dân không hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” : “nếu nước độc lập mà dân không hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”.

Đã đến lúc phải dốc sức cho nhiệm vụ “Thái bình tu trí lực. Vạn cổ thử giang san”.

_________________

1. Phạm Văn Đồng. “Hồ Chí Minh, Một con người,một dân tộc, một thời đại, một sự nghiệp”. NXBST.1990. tr, 52,53

2.Hồ Chí Minh Toàn Tập. Tập3. NXBCTQG.HàNoi651995, tr.230.. * Có bản chép “Mai sau sự nghiệp hoàn thành”

3. 4 Fernand braudel. Tìm hiểu các nền văn minh. NXBKHXH.1992, tr.28, tr.33,tr.74

5. Hội thảo quốc tế Chủ tịch Hồ Chí Minh. Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hoa lớn”. NXBKHXH. Hà nội 1990, tr.116.

6. Hồ chí Minh Toàn tập. Tập 4. NXBCTQG 1995. tr.56

* Đại Việt Sử ký Toàn thư.TậpII. NXBKHXH. tr.62, tr.65, tr.103, tr.79, tr.66

"Không nên cộng thêm cái gì vào tư tưởng Hồ Chí Minh"

Mon, 19 May 2008 11:39:23 +0700

Vietnamnet 19/05/2008 09:23 (GMT + 7)

"Đừng cố tìm ở Hồ Chí Minh cái gì cũng đều có, cũng đều “vĩ đại”, vì như vậy chính là xuyên tạc, hạ thấp hoặc là bôi nhọ tư tưởng Hồ Chí Minh." - GS.Tương Lai đưa ra một vài gợi ý để hiểu sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh.

Chủ tịch Hồ Chí Minh trong phòng làm việc của Người ở căn cứ Việt Bắc.

“Tư tưởng Hồ Chí Minh” không đơn thuần chỉ là sự vận dụng một cách sáng tạo những tư tưởng lý luận của “học thuyết C.Mác” vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam. Hồ Chí Minh không chỉ tiếp thu những phần tinh tuý nhất của học thuyết khoa học và cách mạng đó. Là một nhà cách mạng chuyên nghiệp đã bôn ba khắp năm châu bốn biển, Hồ Chí Minh đã hấp thu vào mình trí tuệ, văn hoá của cả loài người, vì thế, Bác Hồ được thế giới nói đến như là một danh nhân văn hoá.

Có được điều đó, trước hết là do Hồ Chí Minh am hiểu sâu sắc về dân tộc mình, thấm nhuần lịch sử và văn hoá của dân tộc. Nhờ nắm vững phương pháp biện chứng của học thuyết C.Mác gắn với tư duy thực tiễn của người cách mạng Việt Nam gắn bó máu thịt với dân tộc mình, tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phẩm của sự kết hợp hài hoà đó.

Nhân kỷ niệm lần thứ 118 ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, xin mạnh dạn gợi lên đôi điều suy nghĩ: làm thế nào nghiên cứu để hiểu thật sâu sắc, để thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh. Xin chỉ gợi lên mấy vấn đề về hiểu và về phương pháp nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh:

Con người Hồ Chí Minh

Nói đến tư tưởng, trước hết phải nói đến con người. Con người mà cuộc đời và sự nghiệp gắn liền với những sự kiện lịch sử Việt Nam, với những biến động lớn của thế giới trong một thời đoạn lịch sử đặc biệt với những biến động cực lớn.

Nguyễn Ái Quốc đến với học thuyết của C.Mác và Ph. Angghen, đến với tư tưởng của V.I Lênin, từ thân phận của một người mất nước, một người dân thuộc địa, một người được hấp thu nền học vấn và triết lý phương Đông, rồi được bổ sung văn hóa và triết lý phương Tây, trước hết là văn hóa Pháp. Con người ấy, so với C.Mác, Ph Angghen và V. I Lênin, thì trải nhiều oan nghiệt, cay đắng về thân phận cá nhân hơn nhiều. Từ thân phận ấy, Hồ Chí Minh dễ có sự thông cảm sâu sắc hơn và mãnh liệt hơn với người dân thuộc địa nói riêng và những người lao động nghèo khổ, những dân tộc đang bị nô lệ, bị giày xéo phải gánh chịu áp bức, bất công trên thế giới nói chung. Sự cảm thông ấy không chỉ dừng lại ở thân phận cá nhân để nhìn ngắm và suy đoán về thế giới, mà đã vượt khỏi chính mình để có được cái tầm cao của người chiến sĩ cách mạng giải phóng dân tộc, giải phóng con người.

Là con người sống ở gần ba phần tư đầu thế kỷ XX, Hồ Chí Minh có điều kiện để thấy và hiểu được sự sụp đổ của hệ thống thuộc địa với phong trào giải phóng dân tộc làm thay đổi cục diện thế giới từ sau chiến thắng Điện Biên Phủ của Việt Nam, tạo ra một phản ứng dây chuyền, đánh sụp chủ nghĩa thực dân cũ, xuất hiện chủ nghĩa thực dân mới. Ba phần tư thế kỷ này chất chứa bao nhiêu sự biến, tác động mạnh đến số phận của nhiều dân tộc trên hành tinh này.
Tuy nhiên, cũng như C.Mác, Ph Angghen và V.I Lênin, Hồ Chí Minh không thấy được những biến động dữ dội về đời sống chính trị làm thay đổi diện mạo của thế giới mà sự sụp đổ của Liên Xô và hệ thống xã hội chủ nghĩa cùng với những bước tiến như vũ bão của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ của một phần tư cuối thế kỷ XX bước sang thế kỷ XXI, những sự biến nổi bật nhất. Đặc biệt khoa học và công nghệ, một phần tư thế kỷ này có những bước tiến lớn hơn rất nhiều những thế kỷ trước gộp lại.

Chứng kiến những biến động ấy khiến cho tầm mắt không ít người đươc mở rộng hơn nhờ vào “sự xé toang một tấm màng bưng bít, sự hiện ra và sáng lên của sự thật, sự tan vỡ một số huyền thoại, sự phá sản nhiều giáo điều, sự bộc lộ những sai lầm trầm kha, sự nhận thức mới, không phải về lý tưởng mà về lý luận cách mạng, thực tiễn hoạt động và thực tế đời sống, sự khơi dậy những niềm hy vọng mới, sự bắt đầu một quá trình thanh lọc và tái tạo đầy hứa hẹn” .

Hồ Chí Minh đã từng là người đứng ở vị trí quyền lực cao nhất của Đảng và Nhà nước của một nước Việt Nam đã giành được độc lập, tự do trong 24 năm, từ tháng 8.1945 đến tháng 9.1969, sau cũng ngần ấy năm đã từng là lãnh tụ của Đảng, của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc trước 1945. So với V.I Lênin chỉ có 7 năm lãnh đạo Nhà nước Xô Viết (1917-1924), Hồ Chí Minh có hơn gấp ba thời gian ở cương vị Chủ tịch nước. Với 24 năm là lãnh tụ của một Đảng cầm quyền, là Chủ tịch Nước, đứng ở đỉnh cao quyền lực, song Hồ Chí Minh trước sau vẫn thủy chung như nhất là người lãnh tụ của nhân dân, gắn bó máu thịt với nhân dân, chiếm trọn trái tim của nhân dân, xứng đáng với lời ghi nhận của nhân dân và của Đảng: “Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ tịch, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông đất nước ta”.

So với C.Mác, Ph. Angghen và V.I Lênin, học vấn của Hồ Chí Minh không bằng, bù vào đấy là sự thâm nhập vào cuộc sống, lăn lộn nhiều hơn, đi nhiều hơn, thấy nhiều hơn, đến được nhiều chân trời hơn, sống với nỗi khổ đau của con người nhiều hơn. Những con người ở nhiều đất nước, nhiều châu lục, nhiều màu da, nhiều tiếng nói, nhất là tiếng nói của những người cùng khổ.

Quả là hiếm có lãnh tụ cách mạng nào có điều kiện tắm mình trong những quằn quại suy tư, những khát vọng rộng lớn của con người đến như vậy. Hồ Chí Minh, vì thế, là người chiến sĩ cách mạng có những rung động của một nhà thơ. Nhà thơ trong nhà cách mạng Hồ Chí Minh. Để có được một số bài thơ hay mà không phải nhà cách mạng nào cũng có được: “Trong tâm hồn Hồ Chí Minh luôn luôn phảng phất có thơ ” (Phạm văn Đồng). Đấy là một nét độc đáo trong nhân cách Hồ Chí Minh. Điều này khiến cho Hồ Chí Minh biết cảm nhận và rung động mãnh liệt, sâu lắng với con người trong sự sống đa dạng và phức tạp của nó.

Tầm vóc Hồ Chí Minh

Bác Hồ nói chuyện với đồng bào, cán bộ, bộ đội tại Thuận Châu ngày 7 tháng 5 năm 1959

Tầm vóc của con người, cuộc đời và sự nghiệp Hồ Chí Minh có thể nói gọn lại trong năm điểm nổi bật sau đây :

Trước hết và sau cùng, Hồ Chí Minh là một con người rất người, một người Việt Nam rất Việt Nam. Đúng là “dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chí Minh” theo đúng nghĩa sâu sắc, đậm đặc và rất nhất quán một nhân cách Hồ Chí Minh, một đường nét văn hóa Hồ Chí Minh rất Việt Nam. Những gì là lý luận, là khoa học, là uyên bác, là thâm thúy đều có trong Hồ Chí Minh song đó chính là sự hòa quyện, sự kết đọng của sự thông tuệ dân gian.

Đó là sự thông minh, tế nhị và mộc mạc của tinh hoa văn hóa Việt Nam thể hiện trong ứng xử hàng ngày của người dân quê trên đồng ruộng, giữa núi rừng, nơi “thôn cùng xóm vắng” [Nguyễn Trãi]. Những uyên bác, những thâm thúy, những tế nhị và mộc mạc hòa quyện vào trong sự thông tuệ dân gian ấy được Hồ Chí Minh tiếp thu một cách hồn nhiên, thoải mái và có chọn lọc, để rồi thể hiện ra một cách dung dị nhưng không kém phần sâu lắng tế nhị, không kém phần minh triết trong cái khôn ngoan dân dã Việt Nam!

Chính điều này vừa là nguyên nhân vừa là kết quả của sự gắn bó máu thịt giữa lãnh tụ và quần chúng, niềm tin yêu của nhân dân dành cho lãnh tụ của mình và là “ham muốn, ham muốn đến tột bậc” của Hồ Chí Minh về cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc của nhân dân mình.

Với đặc điểm này, cho dù với sự khiêm tốn tuyệt đối cần thiết, cũng phải nói rằng, so với những lãnh tụ cách mạng khác, Hồ Chí Minh có sự kết đọng đậm đặc hơn, quán triệt hơn, sâu xa và thấm thía hơn trong sự gắn bó tin yêu với nhân dân của mình và đồng thời hình ảnh Hồ Chí Minh sống trọn vẹn trong trái tim của họ. Hồ Chí Minh ở trong họ, gần gũi thân thiết với họ, nâng họ lên để cùng đứng với mình chứ không bao giờ đứng trên họ. Hồ Chí Minh với nhân dân mình là một.

Nói như nhà báo Úc Burchett “Nói tới một người mà cả cuộc đời mình để lại ân tình sâu nặng trong nhân dân thì không có ai ngoài Chủ tịch Hồ Chí Minh”, và như đòi hỏi của Charles Fourniau, nhà sử học Pháp “cần làm nổi bật một cách hiển nhiên và trên mọi tầm vóc, hình ảnh một con người đã là một trong ba hoặc bốn nhân vật vĩ đại nhất của phong trào công nhân và cách mạng thế giới, một trong những vĩ nhân của thế kỷ chúng ta”

Hồ Chí Minh là con người của hành động, hành động rất thiết thực. Con người ấy không viết nhiều, không nói nhiều, không viết dài nói dài, song là con người làm, làm rất nhiều. Con người ấy nói ít, làm nhiều, thậm chí không cần nói, chỉ cần làm để rồi bằng việc làm cụ thể mà thuyết phục người ta làm theo mình. Nhưng như thế không hề là chủ thuyết của một nhà “triết học vô ngôn”, hoặc một “chính khách vô ngôn”. Hồ Chí Minh không phải không có những tác phẩm, những công trình, những bài viết, những diễn văn, những lời kêu gọi... Nhưng, tác phẩm lớn hơn cả, bài học sâu sắc nhất chính là cả cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Chí Minh.
Giờ đây đọc lại hệ thống luận điểm của Hồ Chí Minh, khởi đầu từ những năm 20 của thế kỷ trước, cho đến tư tưởng chỉ đạo hai cuộc chiến tranh cứu nước, giải phóng dân tộc là trước sau như một nhất quán với tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập tự do” mới thấy “vào thời ấy, hệ thống luận điểm của Hồ Chí Minh mới mẻ đến kỳ lạ, khó lòng tưởng tượng. Nó nằm trong dòng sáng tạo cách mạng của những con ngừơi mà cống hiến lý luận và sự nghiệp đấu tranh vạch đường cho thời đại” (Phạm Văn Đồng).

Đó là một con người sáng tạo, rất sáng tạo, con người đổi mới, thường xuyên đổi mới, đổi mới rất táo bạo. Con người ấy “có sự dị ứng bẩm sinh với bệnh giáo điều rập khuôn, bệnh công thức sáo mòn”. Từ quan điểm, đường lối cho đến cách sống, cách nói, cách viết, Hồ Chí Minh quyết liệt chống sự sáo mòn, hướng tới cái thiết thực, đạt tới hiệu quả cao nhất.

Trong con người ấy có sự hòa quyện nhuần nhị lý trí với tình cảm và tâm linh, sự gắn kết rất tự nhiên giữa tâm hồn nhạy cảm của một nhà thơ, với bản lĩnh tinh nhạy của một chính khách, và sự khoan hòa nhân ái của một lãnh tụ nhân dân. Đặc điểm nổi bật ấy tạo ra phong thái rất độc đáo của Hồ Chí Minh không trộn lẫn vào đâu được. Nhờ vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh đến với mọi tầng lớp nhân dân một cách dễ dàng vì nó gần gũi với cách cảm, cách nghĩ của họ, vừa rất truyền thống, vừa rất hiện đại. Biết cách làm cho dễ hiểu để đến được với người có trình độ học vấn thấp, song lại biết cách nâng cao lên để diễn đạt được chân lý của cuộc sống, thể hiện được khát vọng thầm kín và sâu xa của con người, nhất là những con người cùng khổ, con người bị áp bức.

Cách tư duy cũng như cách ứng xử của Hồ Chí Minh, như có người nhận xét, “vừa rất ta, vừa rất tây”, đây cũng là một nét độc đáo rất Hồ Chí Minh. Đã có người quan sát và kể lại cách Hồ Chí Minh chọn và ngắt một bông hoa hồng trong vườn Phủ Chủ tịch để tặng một người phụ nữ Pháp là 100% châu Âu . Nhưng cách Bác Hồ bưng bát nước chè xanh của một cụ già nông dân mời, vừa thổi, vừa uống thì 100% là Việt Nam. Ở trong ứng xử cũng như trong cách viết, cách trả lời nhà báo nước ngoài, cách diễn đạt những mệnh đề lý luận của Hồ Chí Minh có sự tinh tế nhuần nhuyễn của những đường nét triết lý phương Đông và văn hóa phương Tây, vừa dân tộc vừa quốc tế. Việt Nam, Phương Đông, Phương Tây, thế giới, thời đại đều có trong cốt cách ứng xử của Hồ Chí Minh. Không quá cường điệu khi Hélène Tourmaire, một nhà văn và cũng là nhà báo viết: “Hình ảnh Hồ Chí Minh đã hoàn chỉnh với sự kết hợp đức khôn ngoan của Phật, lòng bác ái của Chúa, triết học của Mác, thiên tài cách mạng của Lênin và tình cảm của một người chủ gia tộc, tất cả bao bọc trong một dáng dấp rất tự nhiên”.

Có thể nói một trong những nét độc đáo nhất của tư tưởng Hồ Chí Minh là tính hệ thống đồng bộ của nó. Hệ thống đồng bộ trong những quan hệ tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, chuyển hóa thành nhau của chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, tức là các chiều cạnh của cuộc sống xã hội. Đây chính là khái niệm mới về nền văn minh.

Hồ Chí Minh không bị đẩy lệch về kinh tế, không rơi vào “kinh tế luận”, cũng không bị đẩy lệch về chính trị để rơi vào cái vũng bùn của quan điểm “chính trị là thống soái” từng gây nên bao thảm họa. Hồ Chí Minh càng không lệch về quân sự, để rơi vào sự sùng bái bạo lực, “chính quyền ra đời từ đầu ngọn súng” đấu tranh giai cấp, “một mất một còn” trong cuộc chiến “ai thắng ai”, cội nguồn của bao tai họa mà di lụy của nó vẫn chưa gột sạch, có lúc lại trở thành cách đánh lạc hướng những đòi hỏi về dân chủ, dân quyền và dân sinh rất thiết thực trong đời sống của người dân.

Không bị rơi vào những sai lầm, lệch lạc đó, vì Hồ Chí Minh có nhận thức sâu sằc về tính hệ thống đồng bộ xã hội, và trong tổng thể xã hội ấy, một quan niệm về xã hội mới mà Hồ Chí Minh muốn xây dựng. Trong ấy, Hồ Chí Minh đặt con người ở vị trí trung tâm. Đó là nét đặc sắc nổi bật của tư tưởng Hồ Chí Minh. Mà như thế có nghĩa là đặc biệt coi trọng về văn hóa, vì nói đến con người chính là nói đến văn hóa.

Hồ Chí Minh đã làm hết sức mình để nâng cao trình độ phát triển kinh tế của đất nước. Không coi nhẹ kinh tế, không coi nhẹ chính trị, nhưng đặc biệt coi trọng văn hóa. Cố nâng đời sống kinh tế lên cho từng người, từng nhóm người, đặc biệt cho nhóm người đang có mức sống quá thấp, để trên cái nền của đời sống vật chất được nâng cao dần lên đó, mà có điều kiện đem lại hạnh phúc cho con người. Vì vậy, văn hóa là nhân tố đặc biệt quan trọng. Văn hóa bao gồm trí tuệ, tình cảm, phẩm chất, đạo đức, tóm lại là “cuộc sống người của con người”.

Với đặc sắc tư tưởng nổi bật như vậy, Hồ Chí Minh đã mở ra con đường và phương pháp xây dựng xã hội mới của Việt Nam, cũng có thể có giá trị đối với các nước đang phát triển. Thấy khoa học, thấy công nghệ, thấy kinh tế, thấy lý trí và trí tuệ, nhưng những cái đó không phải cái đặc sắc và sáng tạo của Hồ Chí Minh. Chỗ đặc sắc và sáng tạo của Hồ Chí Minh là nhận thức sâu sắc về tổng thể con người, về văn hóa. Tổng thế và văn hóa, tức là con người. Đó chính là tầm nhìn và cách tư duy để tìm kiếm con đường hiện đại, có thể rút ngắn đoạn đường, đi tắt để phát triển.

Quán triệt điểm đặc sắc ấy của tư tưởng Hồ Chí Minh, thì về kinh tế sẽ tránh rơi vào nền kinh tế thị trường hoang dã, chộp giậ̣t, mà làm kinh tế, làm chính trị là để nhằm tôn vinh dân chủ, tức là tôn vinh người dân và con người. Nếu làm kinh tế thị trường đơn thuần với chính trị với hàm nghĩa những mưu lược, thì mục tiêu dù đạt được cũng dễ làm mất văn hóa, dễ “nuốt trôi” mất văn hóa. Ngược lại, xuất phát từ văn hóa, tức là từ con người thì sẽ nâng cao kinh tế và chính trị lên với những nội dung văn hóa được đưa vào. Nếu hiểu sâu sắc đặc điểm nổi trội ấy của tư tưởng Hồ Chí Minh, sẽ giúp hình thành một hệ thống giá trị chân chính của xã hội mới.

Từ nét đặc điểm nổi trội ấy mà nhận ra tinh thần đại đoàn kết trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Đại đoàn kết để xây dựng xã hội mới. Mãi mãi đại đoàn kết dân tộc. Đây là điểm độc đáo của tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong tư tưởng của C.Mác, Ph Angghen, V.I Lênin không tìm thấy điều này, hoặc nếu có đôi điều nói thoáng qua, chứ không tập trung, nổi bật như của Hồ Chí Minh.

Qua quá trình tiến lên của cách mạng, mục tiêu, động lực và lực lượng không hề có sự sắp xếp loại bỏ, thay đổi, chỉ có sự nâng cao về chất mà không bớt đi về lượng , về số tầng lớp, số người tham gia. Nghĩa là, với Hồ Chí Minh, không có chuyện một bộ phận nào đó của nhân dân, một tầng lớp xã hội nào đó nửa chừng đứt gánh, không thể cùng chung con đường mình đang đi. Không có chuyện ai đó, tầng lớp nào đó chỉ là “bạn đường một đoạn” trong cả chặng đường dài, vì họ không còn đủ điều kiện theo đến cùng nên phải thải loại ra.

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh không có luận điểm về sắp xếp lực lượng cách mạng trong từng giai đoạn, bố trí chiến lược, chiến thuật về lực lượng: lực lượng chủ lực, lực lượng đồng minh gần tức là đồng minh chiến lược, rồi đồng minh xa, tức là đồng minh chiến thuật, lực lượng trung lập lâu dài hoặc trung lập từng lúc một như trong những chỉ dẫn của C.Mác, Ph Angghen, V.I Lênin. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh có thể có những thay đổi về mục tiêu cụ thể, thay đổi về nhiệm vụ, chủ trương và phương pháp nhưng không có sự thay đổi về lực lượng cách mạng. Trong học thuyết và tư tưởng của C.Mác, Ph Angghen, V.I Lênin có khái niệm “bạn đường một đoạn”, trong Hồ Chí Minh không hề có điều ấy.

Cũng đã có một số người vì những lý do nào đó không thể đi theo Hồ Chí Minh, trong đó có người rất đau lòng, nuối tiếc vì hoàn cảnh bắt buộc và rồi sau đó họ quay trở lại với Hồ Chí Minh. Cũng có thể nói, chỉ có ai đó đã bỏ Hồ Chí Minh, chứ Hồ Chí Minh thì không bỏ một ai. Ai đó tự loại trừ chính mình, chứ Hồ Chí Minh không loại trừ ai. Phải lưu ý nhấn mạnh điều này vì, cũng đã có người nhân danh cách mạng đã làm hoen ố sự chân thành, thủy chung như nhất của Hồ Chí Minh với khối đại đoàn kết dân tộc. Bằng những thủ đoạn bè phái, hẹp hòi, họ đã làm tổn thương đến niềm tin của dân đối với tư tưởng Hồ Chí Minh. Họ đã làm vấy bẩn hình ảnh Hồ Chí Minh trong sự tin yêu và thân thiết với tấm lòng rộng mở và chân thành cuỉa Hồ Chí Minh, làm cho những ngừơi trung thực giảm lòng tin vào Hồ Chí Minh. Những hẹp hòi, thiển cận, thủ đoạn của họ đã gây nên những tổn thất cho sự nghiệp mà Hồ Chí Minh suốt đời đeo đuổi.

Hồ Chí Minh rất coi trọng cá nhân từng người trong cộng đồng dân tộc. Điều này do nhiều nhân tố tạo thành chứ không phải chỉ là do tiếp thu được từ học thuyết của C.Mác. Nếu có tiếp thu thì là tiếp thu cái cốt lõi có giá trị nhất của học thuyết ấy bằng truyền thống về nhân văn sâu xa từ triết lý cổ đại thời Hy La, rồi hiện đại dần lên đến thời cổ điển, phục hưng, khai sáng cho đến thời hiện đại của phương Tây. Có thể nói, truyền thống nhân văn ấy là phần rất nổi bật trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Về mặt coi trọng cá nhân con người, tư tưởng Hồ Chí Minh, trong chừng mực nào đó, là rộng hơn C.Mác. Điều này gắn liền với giá trị tinh thần Việt Nam trong truyền thống văn hóa phương Đông đối với con người. Điểm nổi bật nhất của giá trị đó chính là biểu hiện xuyên suốt trong cuộc đời, trong sự nghiệp và trong tư tưởng bản chất người, bản chất dân tộc của Hồ Chí Minh. Có được điều ấy vì Hồ Chí Minh phải sống và hoạt động trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn. Những đốm lửa cách mạng được nhen nhóm từ trong điều kiện rất hiểm nghèo, khắc nghiệt của chế độ thuộc địa Pháp ở Việt Nam, phải chắt chiu, trân trọng gìn giữ và phát huy từng cá nhân con người, phải coi trọng từng cá nhân con người mới có thể thổi bùng lên ngọn lửa của Cách mạng Tháng Tám và ngọn lửa kháng chiến của các cuộc kháng chiến trường kỳ trong thế kỷ XX.

Hồ Chí Minh nâng niu trân trọng con người, từng cá nhân con người, nhẫn nại thức tỉnh, giác ngộ, đào tạo từng người, không nề hà công sức, không quản ngại khó khăn, năng nhặt chặt bị, từng ly từng tí một góp gió thành bão. Khởi đầu từ cái cụ thể tưởng như nhỏ nhặt không đáng kể để rồi trở thành một công trình vĩ đại mang ý nghĩa thời đại, ý nghĩa lịch sử.

Đi khắp năm châu bốn biển, ôm ấp một hoài bão lớn lao về giải phóng dân tộc mình, góp phần giải phóng loài người, nhưng khi trở về lại mảnh đất của quê hương, đất nước thì lại có thể kiên trì giúp đỡ, dìu dắt, giác ngộ cho một đồng bào của mình ở miền núi, từ việc nhẫn nại dạy chữ, giảng giải về hoạt động cách mạng để người đó có thể trực tiếp tham gia rồi dần dần trở thành người cán bộ cách mạng. Không chỉ là cá biệt một người, mà nhiều trường hợp với nhiều người khác cũng đã được Hồ Chí Minh trực tiếp dìu dắt, giúp đỡ mà trưởng thành.

Biết đánh giá, sử dụng và phát huy từng người cả đức và tài của họ. Trong rất nhiều trường hợp, nhất là trong những trường hợp có ý nghĩa lịch sử, thiên tài của Hồ Chí Minh thể hiện ra ở đây là chọn rất đúng và rất trúng người đáp ứng được đòi hỏi của nhiệm vụ lịch sử ấy.

Tôn trọng, chăm lo, tạo điều kiện làm nảy nở và tạo dựng nên nhân cách của từng ngừơi. Hồ Chí Minh hiểu rõ thế nào là nhân cách, rất dễ dàng cảm thông, trân trọng nhân cách và cá tính của con người. Nếu nhớ lại rằng, do điều kiện đặc biệt của người chiến sĩ cách mạng luôn luôn phải đối phó với hoàn cảnh khắc nghiệt bởi tính chất của công việc và mạng lưới bủa vây, truy lùng của kẻ thù, Hồ Chí Minh không có gia đình, không có được môi trường sống bình thường của một con người trong tình cảm, nghĩa vu và ứng xử hàng ngày với ông bà, cha mẹ, vợ con, anh chị em… Hiểu như vậy mới thấy hết được cái lớn của tấm lòng cảm thông và cung cách ứng xử hàng ngày của Hồ Chí Minh với mọi người, với từng người.

Hồ Chí Minh thực hiện một cách mẫu mực và chân thật sự bình đẳng của các cá nhân, không hề cường điệu, phân biệt giữa người bình thường với người giữ trọng trách, người ở cương vị cao chót vót. Hồ Chí Minh thường xuyên hỏi ý kiến các đồng chí lãnh đạo của Đảng và Nhà nước song cũng đồng thời sẵn sàng và thành thật hỏi ý kiến những đồng chí cấp dưỡng, lái xe, bảo vệ mình gặp hàng ngày. Người ta kể lại rằng, có lần Hồ Chí Minh không chấp nhận ý kiến của một Uy viên Bộ Chính trị, nhưng lại lắng nghe và chấp nhận ý kiến của một người cấp dưỡng.

Bằng cuộc sống đầy bản sắc của riêng mình, Hồ Chí Minh biết và hiểu được theo chiều sâu bản sắc của từng người, từng hạng người để tôn trọng và giúp trau giồi bản sắc ấy ở mỗi người. Hồ Chí Minh đều rất tôn trọng cả hai mặt: một mặt là cải tạo hoàn cảnh bên ngoài trở nên hoàn cảnh có tính người như C.Mác nói, để qua đó, cải tạo con người và làm nên được bản sắc của con người mới. Một mặt khác, đi vào chiều sâu bên trong của từng con người như tâm linh dân tộc, tâm linh tôn giáo, tính chất trí thức, đặc điểm thế hệ, tâm lý cá nhân, những khát vọng, những nét bản sắc của từng cá nhân ấy.

Phương pháp luận để hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong quá trình nghiên cứu, tìm tòi để hiểu được sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng tôi nghiệm ra rằng, cần phải xác lập cho mình một cách thức tìm hiểu, điều mà người ta hay nói là phương pháp luận. Xin gợi ra đây những suy ngẫm về vấn đề này.

Tư tưởng Hồ Chí Minh có sự bình thường sau khi đã trải qua sự cao siêu; có sự giản dị sau khi đã trải qua sự phong phú, đa dạng, phức tạp; cụ thể sau khi đã trải qua trừu tượng; mộc mạc sau khi đã rất tinh tế; đạm, rất đạm sau khi đã rất nồng; khiêm nhường sau khi đã từng trải để rất biết người, biết mình; ung dung, thanh thản sau khi tự mình đã trải nghiệm qua biết bao sự chịu đựng cay đắng đủ điều, từ sự chịu đựng vì sự nghiệp của nước, của dân cho đến sự đắng cay của cuộc sống cá nhân, của thân phận con người.

Vì vậy, đơn giản hóa, tầm thường hóa, dung tục hóa, hoặc ngược lại rắc rối đến cầu kỳ, phức tạp, đi sâu vào tầm chương trích cú, tìm sự phong phú ở cái rậm rạp, xô bồ trong cách nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh thì rồi dù vô tình hay cố ý cũng đều không dẫn đến cách nắm bắt và tiếp nhận cái cốt lõi của tư tưởng Hồ chí Minh. Cũng giống như những nhà tư tưởng lớn của loài người mà Hồ Chí Minh đã học hỏi tiếp thu, tư tưởng Hồ Chí Minh có sự đa dạng, nhiều chiều, năng động, luôn luôn phát triển chứ không phải là “nhất thành bất biến”. Chỉ có một điều cần thấy rõ, đó là, từ lúc manh nha, đến lúc hình thành, và khi vận dụng vào cuộc sống, rồi được sửa chữa, bổ sung, đều đã thể hiện sự nhất quán, rất nổi bật “tính chất trước sau như một” của tư tưởng Hồ Chí Minh. Cả hai biểu hiện ấy, “đa dạng, năng động, nhiều chiều, không“nhất thành bất biến” thống nhất với sự nhất quán, “trước sau như một”, xin được gọi là “tính chất một” cực kỳ hàm súc của tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa rất lớn.

Chú ý đến biểu hiện ấy trong phương pháp luận nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh cũng là chú ý đến sự gặp gỡ thú vị của phong cách Hồ Chí Minh với xu thế hiện nay của khoa học và của đặc điểm trí tuệ của thời đại là: tổng thể hóa trong đa dạng, chứ không chỉ là chuyên biệt hóa ngày càng sâu, càng tinh vi khi đi sâu vào phân tích cụ thể mà thiếu sự tổng hợp.

Đây là sự tổng thể hóa đầy mâu thuẫn trong đời sống và hoạt động của con người, từ cá nhân đến cộng đồng, từ một góc tâm linh, một nét tiềm thức hoặc là vô thức sâu kín, bí ẩn nhất của mỗi con người, cho đến động thái của mỗi dân tộc và của cả loài người. Có sự tổng thể hóa nhiều sắc thái của kiến thức và nghiên cứu khoa học của con người, nó là kết quả đan xen vào nhau, trở thành nhau của nhiều ngành, nhiều phương pháp khoa học, trong khi mà sự chuyên biệt hóa, bên cạnh mặt mạnh của nó, ngày càng bộc lộ những nhược điểm khá rõ. Đó là sự liên ngành, mà thực chất mới chỉ là sự phối hợp, kết hợp giữa nội dung và phương pháp của nhiều ngành để bổ sung và làm sáng tỏ cho nhau nhưng vẫn chưa bộc lộ hết tiềm năng của nó, chưa đáp ứng được những yêu cầu mới của thời đại.

Nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh phải là sự nghiên cứu rất hiện đại, chứ chỉ dừng lại phương pháp liên ngành như đã từng có trong nửa cuối thế kỷ XX thì chưa đủ và đã bị vượt qua. Phương pháp phân tích cụ thể quá sẽ thành ra chi li, dẫn đến phân tán. Tuy rằng đi sâu vào từng lĩnh vực của tư tưởng Hồ Chí Minh thì cần thiết, song chưa đủ. Cách nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh có triển vọng nhất đó là một, nhất quán trong đa dạng, tổng thể hóa trong phong phú. Với phương pháp luận đó thì có thể sẽ tìm ra và nhấn mạnh không nhiều, nhưng lại có sức khái quát lớn.

Tư tưởng Hồ Chí Minh là thiết thực và hành động, cho nên phương pháp nghiên cứu, tìm hiểu, tiếp nhận và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh cũng phải như vậy. Sự nghiên cứu uyên bác là rất cần, càng uyên bác, thâm thúy thì càng hay, nhưng cần luôn luôn ghi nhớ cái chất của Hồ Chí Minh, cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh là thiết thực và hành động. Uyên bác và thâm thúy nhất của Hồ Chí Minh là thiết thực và có hiệu quả trong hành động.

Tư tưởng Hồ Chí Minh là chân thực. Bởi vậy, vấn đề là phải làm sao phát hiện được, tiếp nhận được tư tưởng Hồ Chí Minh trong sự chân thực đó. Trong những thiên lệch cần phải tránh thì trước hết phải tránh sự “tụng ca”, “vĩ nhân ca”. Không nên và không thể cộng thêm cái gì vào tư tưởng Hồ Chí Minh, vì tư tưởng ấy cũng chính là nhân cách Hồ Chí Minh. Mọi ý định, cho dù là thiện chí muốn thêm vào thì chỉ là trừ đi, và nếu Hồ Chí Minh biết thì sẽ cười rằng “đừng vẽ rắn thêm chân”! Sự cường điệu về chất, về mức là không trung thực, hoàn toàn không cần thiết, hơn nữa, là có hại. Vấn đề là ở chỗ nhận cho ra đâu là nét đích thực của tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện qua việc làm, qua cách sống, qua lời nói, qua bài viết, qua cơ đồ, qua sự nghiệp. Đừng cố tìm ở Hồ Chí Minh cái gì cũng đều có, cũng đều “vĩ đại”, vì như vậy chính là xuyên tạc, hạ thấp hoặc là bôi nhọ tư tưởng Hồ Chí Minh.

Nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh đòi hỏi phải thấy cho rõ, cho đúng, cho đủ những thiếu sót, sai lầm chủ quan đã để lại dấu ấn trong tư tưởng, trong việc làm, trong sự nghiệp của Hồ Chí Minh. Những cái đó không thể không có, vì Hồ Chí Minh là một con người chứ không phải là một vị thánh. Hồ Chí Minh không thể không có sai lầm, cần phải khách quan và trung thực chỉ ra. Chỉ ra được những sai lầm và tác hại của nó một cách đúng đắn là thể hiện sự kính trọng và tin yêu. Cùng với cái đó, cũng phải phân tích rõ những hạn chế lịch sử mà Hồ Chí Minh không thể vượt qua được, những hạn chế đó cũng để lại những di lụy không nhỏ trong sự nghiệp của Hồ Chí Minh.

Kế thừa, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là sự nâng niu, bảo quản như bảo quản một di vật quý trong bảo tàng. Kế thừa là vận dụng và phát triển. Vậy thế nào là kế thừa và vận dụng đúng đắn tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện hiện nay, điều kiện của dân tộc, của thế giới, của thời đại? Đây là một khó khăn phức tạp và có thể tác động ngược lại đến việc nhận thức tư tưởng Hồ Chí Minh.

Thông thường, việc kế thừa và vận dụng một tư tưởng đòi hỏi một sự lựa chọn. Nếu không có sự lựa chọn thì cũng không thể có sự kế thừa, vận dụng và phát huy. Và nói lựa chọn tức là đòi hỏi phải bỏ qua một số điểm nào đó, cố ý làm nổi bật lên hay làm nhẹ bớt đi một số điều nào đó, là nắm bắt những thông điệp nào đó và lướt qua những thông điệp nào đó. Đó là cách làm đúng đắn mang tính khoa học cao, có thể gọi đó là điều có tính quy luật được vận dụng phổ biến, để không chỉ nhằm học tập, tiếp thu những thành tựu trí tuệ của văn hóa và văn minh loài người đã đạt được, mà cũng chính là cách những người được xem là những vĩ nhân, những nhà tư tưởng lớn của loài người đã thực hiện như thế nào để trở thành vĩ nhân.

Có một lập luận cho rằng: hãy nghe thấy trong Hồ Chí Minh điều mà dân tộc ta cần nghe vào chính lúc này. Hãy tìm thấy, làm nổi bật lên, học theo và thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh điều mà dân tộc ta cần nhất vào lúc này với niềm tin rằng, những cái đó đều có trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Lập luận đó có cơ sở đúng bởi vì, thường là vĩ nhân nào mà cốt lõi tư tưởng là vì con người, dân tộc và loài người thì càng đa dạng và phong phú, càng chứa đựng nhiều thông điệp cần thiết cho mọi thời đại, càng dễ vận dụng theo cách lựa chọn trên. Vấn đề là, với sự tiếp cận này, sự chân thực có được với niềm tin rằng đó là khách quan và khoa học đạt được đến đâu và đâu là điểm dừng cần phải có?

Những người phản bác lại lập luận đó thì cho rằng, với cách ấy rất dễ chủ quan, tùy tiện gán cho Hồ Chí Minh những điều mà mình muốn, mình đang trông chờ chứ không phải là trong tư tưởng Hồ Chí Minh đã có những điều đó. Lúc này đang cần có tri thức và kinh nghiệm về kinh tế thị trường thì cố đào cho ra trong tư tưởng Hồ Chí Minh những điều ấy. Khi đất nước đang bị hút vào quỹ đạo của toàn cầu hóa thì đã cố moi tìm chỗ này, chỗ kia rằng Hồ Chí Minh đã nói về toàn cầu hóa và hội nhập hay chí ít cũng manh nha những tư tưởng ấy. Nếu làm như vậy thì đúng là giả tạo và không biết đến điểm dừng.

Nhưng đã là phương pháp luận khoa học thì phải có sự lựa chọn, có mức độ, có điểm dừng, có thái độ trung thực khoa học đầy trách nhiệm để có cách xử lý thỏa đáng. Đây là điều không dễ dàng chút nào, song là một phương pháp luận, mà theo chúng tôi, cần phải chú ý vận dụng. Một phương pháp luận nghiên cứu như thế mới có thể đưa tới những công trình nghiên cứu xứng đáng với Hồ Chí Minh. Càng kính trọng và tin yêu Hồ Chí Minh, thấy rõ tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa lớn lao như thế nào đối với vận mệnh của đất nước, sự nghiệp của nhân dân và tương lai của dân tộc, càng phải tuân thủ phương pháp luận đó.

Đây là những suy ngẫm nghiêm túc song không thể tránh khỏi những "thô thiển", xin mạnh dạn nêu lên để trao đổi. Theo chúng tôi làm như vậy cũng là cách thiết thực kỷ niệm ngày sinh của Người.

· Tương Lai

Gửi Hoàng Kim

Sun, 30 Mar 2008 11:34:47 +0700

Cách đây mấy ngày, trong một cuộc tiếp xúc nhiều người, tôi vô tình được nói chuyện với anh H. - cháu nội người đỗ đầu khoa Hội cùng năm với cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc. Dì ruột của anh H lấy anh cả của ông LĐT. Anh H. kể là được nghe trực tiếp từ ông LĐT về bài tứ tuyệt được thêu trên trướng do 5 nhà cách mạng lão thành Nga gửi đến tang lễ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chỉ nghe một lần mà anh H. thuộc lòng cho đến bây giờ, thật xứng danh cháu nội cụ Hội Nguyên. Tôi xin chép lại vào đây để Hoàng Kim tham khảo.

Bình sinh đầu ngẩng tới trời xanh
Khuất núi hồn THƠM quyện đất lành
Anh hùng HỒ dễ nên nghiệp ấy
Tâm hồn bình dị CHÍ anh MINH

Có vài điểm thắc mắc:

1. Làm sao mà các nhà cách mạng Nga lại làm được thơ tứ tuyệt? Hay là họ nhờ ai đó làm giúp theo ý họ?
2. Các chữ viết hoa trong bài tứ tuyệt được thêu chữ hoa, nghĩa là có dụng ý. Ba chữ là lấy từ trong "Hồ Chí Minh". Còn chữ "Thơm" có phải đó cũng là tên hoạt động của Bác Hồ trong thời gian công tác cùng với 5 nhà cách mạng Nga kia? Hay là một tên gọi khác của Bác mà rất ít người biết?

Sơ bộ như thế đã, các nhà nghiên cứu sẽ tìm câu trả lời.